Limak’tan Cengiz Holding’e... COP31 sponsorlarına EGEÇEP'ten tepki!

EGE'YE BAKIŞ - Antalya’da 9 - 20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31), sponsorları arasında bulunan Limak Holding, IC Holding, Rönesans Holding ve Sinpaş Holding'in "iklim destekçisi", Cengiz Holding'in ise "uygulama ortağı" olarak ilan edilmesi Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) tarafından tepkiyle karşılandı.

“AKLAMA ARACINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİNDEN ENDİŞE DUYUYORUZ”

Platform yayımladığı basın açıklamasında bu şirketlerin etkinlikte yer almasa ilişkin, “Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31), iktidar tarafından Türkiye'de sürdürülen ekolojik yıkımın üzerini örten, ülkenin çevre ve iklim politikalarını olduğundan farklı gösteren bir yeşil aklama aracına dönüştürülmesinden ciddi endişe duyuyoruz” ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında Türkiye’nin farklı bölgelerinde doğa ve yaşam alanlarına yönelik ağır müdahalelerle gündeme gelen bu şirketlerin etkinlikte yer almasının COP31’in bir yeşil aklama vitrini olarak kullanacağı yönündeki endişelerin somut bir göstergesi olduğu belirtildi.

“CİDDİ BİR ÇELİŞKİ”

Limak Holding, IC Holding, Rönesans Holding ve Sinpaş Holding'in "iklim destekçisi", Cengiz Holding'in ise "uygulama ortağı" olarak ilan edilmesini “iklim krizine karşı mücadelenin amacı ve inandırıcılığı bakımından ciddi bir çelişki” olarak tanımlayan platform, “Ormanların yok edilmesine, kömür madenciliğinin genişletilmesine, su havzalarının ve doğal yaşam alanlarının tahribine neden olan ya da bu sonuçları doğuran projeleri yürüten şirketlerin, iklim krizine çözüm üretmeyi amaçlayan uluslararası bir konferansta destekçi olarak sunulması kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

“AKBELEN'İN SORUMLULARI İKLİM DESTEKÇİSİ OLAMAZ!”

Açıklamanın devamında ise Limak Holding ve IC Holding’in, Muğla’daki kömürlü termik santraller ve maden faaliyetlerinden dolayı doğaya ve köylülerin yaşamına zarar verdiği, buna rağmen COP31’e sponsor olmalarının kabul edilemez olduğu dile getirildi.

Açıklamanın ilgili bölümünde şu ifadelere yer verildi:

“Limak Holding ve IC Holding, ortak iştirakleri YK Enerji aracılığıyla Muğla Milas'taki Yeniköy ve Kemerköy kömürlü termik santrallerinin işletilmesinde ve bu santrallere kömür sağlamak amacıyla yürütülen madencilik faaliyetlerinde doğrudan sorumluluk taşımaktadır.
Muğla’daki Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy Termik Santraller yüzünden yaklaşık 40 yıldır kömür için bölgenin  doğasına çok büyük zararlar verilmiştir.  Doğal ortamlar, ormanlar, tarım alanları, köyler kömür ocağına dönüşmüştür.  Muğla'da 48 köy linyit madeni ruhsat alanları içinde bulunmaktadır. Bugüne kadar linyit maden sahaları için Muğla genelinde toplam 8 köy (mahalleleri ile birlikte 12 yerleşim alanı) ya taşınmış ya da tamamen ortadan kaldırılmıştır. Bazı köylerde yaşayan yurttaşlar iki kez yer değiştirmek zorunda kalırken (Yatağan - Eskihisar, Tınaz); bazıları ikinci, üçüncü kez yer değiştirme tehdidi ile karşı karşıyadır. (Yatağan - Yeşilbağcılar, Eskihisar; Milas - İkizköy). Milas'ta bulunan linyit madeni ruhsat alanları sınırlarında 21 mahalle bulunmaktadır. 

Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerine yakıt sağlamak amacıyla işletilen linyit maden sahaları nedeniyle 1979 yılından beri Sekköy, Hüsamlar ve İkizköy Işıkdere mahalleleri tamamen boşaltılmış; bu köylere ek olarak Yeniköy, Karacaağaç, Çakıralan gibi diğer köylerde de maden sahası açmak için arazi kamulaştırması yapılmıştır. Bu ruhsat alanları içindeki yerleşim yerlerinin ve tarım arazilerinin kamulaştırılmasına 2014 yılı sonundaki özelleştirmeden sonra da devam edilmiştir.

2017 yılında İkizköy Mahallesi (Işıkdere mevkii) yerleşim alanı ve tarım arazilerinin/zeytinliklerinin linyit sahası için kamulaştırılması söz konusu olmuştur. Kamulaştırma sonrası ilçe merkezine ya da diğer mahallelere taşınmak ve yeniden ev kurmak durumunda kalan, üstelik tarım ve hayvancılık yaptıkları arazilerinin mülkiyetini de kaybetmiş olan İkizköylülerin çoğu yeniden bir yere yerleşebilmek için banka kredisi alarak borçlanmıştır. İkizköy mahallesi Işıkdere mevkii, köylülerin çoğunluğunun 2017 sonu ve 2018'de taşınması ile birlikte boşaltılmıştır. 2020 yılı başına kadar köyde yaşamaya devam eden 4-5 hane de, Ocak 2020'de Şirket tarafından elektrikleri ve suları kesilerek göç etmek zorunda bırakılmıştır.

Köylülerin ve ekoloji aktivistlerinin hukuksal ve toplumsal mücadelesine rağmen, en temel insan hakları ihlal edilmek suretiyle  Akbelen Ormanı'nda 2023 yılında gerçekleştirilen geniş çaplı ağaç kesimi, kömür madenciliğinin orman ekosistemleri üzerindeki yıkıcı sonuçlarını bütün Türkiye'ye göstermiştir.

Bölge halkının, köylülerin ve yaşam savunucularının yıllardır sürdürdüğü mücadeleye rağmen kömür madenciliğinin genişletilmesi, zeytinliklerin, tarım alanlarının, su varlıklarının ve kırsal yaşamın geleceğini tehdit etmeye devam etmektedir.

Son olarak Milas’ın 7 köyünü kapsayan zeytinlikler, tarım alanları, konutların yer aldığı 679 parsel kömür madeni için acele kamulaştırılmıştır. Bölge halkını yerinden edecek bu hukuksuz kamulaştırılmalar uygulanılırsa, maden ocaklarının genişletilmesi ile  geri dönüşü olmayacak ekolojik yıkımlar meydana gelecektir.

İklim krizinin başlıca nedenlerinden biri fosil yakıtlara dayalı enerji üretimiyken, kömürlü termik santrallerin faaliyetlerini sürdüren ve bu santraller için yeni maden alanları açan şirketlerin iklim destekçisi ilan edilmesi açık bir tutarsızlıktır.

Akbelen'de kesilen ağaçların, yok edilen yaşam alanlarının ve kömür uğruna feda edilen ekosistemlerin üzeri COP31 sponsorluğu ile örtülemez.”

“CENGİZ HOLDİNG'İN EKOLOJİK TAHRİBATI GÖRMEZDEN GELİNEMEZ!”

Cengiz Holding’in de Rize’den Kazdağları’na kadar pek çok bölgede yürüttüğü çalışmalar sebebiyle ekoloji mücadelelerinin odağında olduğu dile getirilerek şu ifadeler kullanıldı:

“COP31'in uygulama ortakları arasında bulunan Cengiz Holding, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki madencilik, taş ocağı ve büyük ölçekli yapılaşma projeleri nedeniyle uzun yıllardır ekoloji mücadelelerinin odağındadır.

Rize İkizdere'deki Eskencidere Vadisi'nde yürütülen taş ocağı faaliyetleri, ormanlar ve dere ekosistemleri üzerindeki etkileri nedeniyle bölge halkının yoğun itirazıyla karşılaşmış, proje için verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararı yargı tarafından iptal edilmiştir.

Kazdağları çevresindeki Halilağa Bakır Madeni projesi ormanları, su kaynaklarını ve köylerin yaşam alanlarını tehdit ederken, Bodrum Cennet Koyu'ndaki yapılaşma girişimleri de kıyıların korunması bakımından ciddi tepkilere neden olmuştur.

Doğal alanları madencilik ve yapılaşma baskısı altına alan projelerin sahibi olan Cengiz Holding'in COP31'in uygulama ortağı yapılmasını kabul etmiyoruz”

“RÖNESANS HOLDİNG'İN FOSİL YAKIT TEMELLİ YATIRIMLARI SORGULANMALIDIR”

Rönesans Holding’e yönelik de eleştirilerde bulunan platform, şu ifadeleri kullandı:

"Rönesans Holding'in Adana Ceyhan'da geliştirdiği petrokimya tesisi ve bağlantılı deniz terminali projesi, fosil yakıt türevi propanın hammadde olarak kullanıldığı bir üretim modeline dayanmaktadır. Projenin sera gazı emisyonları, enerji tüketimi ve kıyı ekosistemleri üzerindeki etkileri, iklim krizi ve ekolojik yıkım bakımından ciddi biçimde sorgulanmalıdır.

Antalya Konyaaltı'nda şirketin alışveriş merkezi yapmak istediği alanda arkeolojik kalıntıların ortaya çıkması ve alanın bir bölümünün sit olarak tescil edilmesi de büyük ölçekli yapılaşma projelerinin doğal ve kültürel miras üzerindeki baskısını göstermektedir.

Fosil yakıt temelli sanayi yatırımlarıyla iklim krizini derinleştiren, doğal ve kültürel varlıkları yapılaşma baskısı altına alan faaliyetler yürüten bir şirketin COP31'de iklim destekçisi olarak sunulmasını kabul etmiyoruz”

“DERHAL ORTAKLIKLARA SON VERİLMELİ!"

COP31 Başkanlığı ve diğer yetkili kurumlara bu şirketlerin resmi sponsor, ortak ve destekçi listesinden çıkarılması yönünde çağrı yapan EGEÇEP açıklamasını şu ifadeler ile noktaladı:

“Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) olarak; Limak Holding, IC Holding, Rönesans Holding, Cengiz Holding ve Sinpaş Holding'in COP31 kapsamındaki sponsorluk, uygulama ortaklığı ve iklim destekçiliği statülerine derhal son verilmesini; bu şirketlerin resmî sponsor, ortak ve destekçi listelerinden çıkarılmasını, Sponsor ve destekçi seçiminde şirketlerin fosil yakıt yatırımlarının, ormansızlaşmaya neden olan faaliyetlerinin, çevresel etkilerinin ve haklarındaki hukuki süreçlerin bağımsız ve şeffaf biçimde değerlendirilmesini, COP31'in şirketlerin çevresel faaliyetlerini aklayan bir reklam ve halkla ilişkiler platformuna dönüştürülmesinin önlenmesini, İklim politikalarında ekolojik yıkımdan etkilenen halkların, bilim insanlarının, meslek örgütlerinin ve bağımsız ekoloji hareketlerinin söz ve karar sahibi olmasını talep ediyoruz.

EGEÇEP'in de dahil olduğu çok sayıda sivil toplum kuruluşu, meslek örgütü ve ekoloji hareketi, tam da bu greenwashing tehlikesine karşı COP31 ile eş zamanlı olarak Halkların İklim Zirvesi'ni (HİZ) örgütlemektedir. Halkların İklim Zirvesi; iklim krizinin gerçek mağdurlarının sesini yükseltmeyi, sermayeden değil yaşamdan yana bir iklim adaletini savunmayı ve halkların doğrudan katılımıyla gerçek bir iklim mücadelesini büyütmeyi amaçlamaktadır.

EGEÇEP olarak biz de 14-18 Kasım tarihlerinde Halkların İklim Zirvesi’nde yer alacak, doğayı ve yaşam alanlarını savunanlarla birlikte ekolojik yıkıma ve iklim krizinin şirketlerin çıkarlarına hizmet eden bir araca dönüştürülmesine karşı mücadelemizi sürdüreceğiz.  Doğayı korumak için mücadele edenlerin karşısında yer alan şirketlerin, iklim krizine çözüm üretme iddiasındaki bir zirvede ayrıcalıklı konumlar elde etmesine sessiz kalmayacağız. İklim krizine karşı gerçek mücadele, doğayı bir yatırım ve kâr alanı olarak gören anlayışın sorgulanmasından geçmektedir”