Deri sektöründe enflasyon krizi... "Çok sayıda fabrika kapanacak"

Mert DELEN/EGE'YE BAKIŞ - Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği, yılın ilk 4 ayındaki ihracatı değerlendirdiği basın toplantısı gerçekleştidi. Yönetim Kurulu Başkanı Erkan Zandar, üretim maliyetleri, yüksek enflasyon gibi sektörel konulara değindi. Zandar, masrafların artması ve yüksek enflasyon nedeniyle ihracat rakamlarının düştüğünü söyledi.

SEKTÖRDE DÜŞÜŞ VAR

Deri ve deri mamulleri sektörünün düşüşte olduğunu ifade eden Erkan Zandar, kur etkisi ve enflasyonla üretim maliyetlerinin arttığını söyledi. Yılın ilk 4 ayında deri ve deri mamulleri ihracatının geçtiğimiz yıla oranla yüzde 28 oranında düştüğünü aktaran Zandar, “Bu değerler 2019 pandemi öncesi değerlerin altına indi. Ayakkabı yüzde 30, mamul deri kürklerde yüzde 11, sarraciyede yüzde 30, katma değeri en yüksek ürünümüzde deri, kürk, konfeksiyonda ise yüzde 36 düştü. Almanya, İtalya gibi önemli pazarlarımızda düşüş var. Almanya’da, yüzde 11, İtalya’da yüzde 23, Rusya yüzde 72 düşüş var. Düşüşün iki sebep var. Talep düşüklüğü var bir de ödeme sorunu yaşanıyor. Talep Çin’e gitti” diye konuştu.

FABRİKALAR KAPANACAK

Masraflar ve kurdaki dengesizliğe değinen Zandar, "Biz bugün ortalama 26 dolarlık kilogram başı ayakkabı ihracatı yapıyorsak bunun içinde 16 doları sadece genel giderler. Bunun üstüne malzeme, firma kârı, varsa finansman maliyeti,  varsa belki bina kirası gelecek. Arada kalan rakam bu geri kalan her şeyi kapsıyor. Maliyetlerin yüzde 40’ını geçmemesi gerekirken işletme genel giderlerinin yüzde 62’ye çıktı. ve bu durumda sektördekilerin ödemelerini yapamaz hale geldi. İşletme genel giderleri yüzde 62’ye kadar çıkmış bir işletme şu anda ihracat yapması, piyasada fiyat tutturması, para kazanacak finansman maliyetlerini ödemesi ve  kirasını ödemesi mümkün değil. Sonrada diyorlar ki bu sektör neden ihracat yapamıyor. Yapamaz çünkü bunun üzerine işte o geri kalan bütün masrafları koyduğunuzda fiyat tutturmanız mümkün değil. Açıkcası şu anda sadece bizim değil bütün emek yoğun sektörlerin durumu ve özeti bu. Eğer ki biz bu yıl 2024 yılına kurdaki değişim gerçekten enflasyon oranında olması ve biz ocak ayında yine yüzde 40-50 oranında asgari ücret zammıyla karşılaşırsak sektördeki bu yüzde 62’lik  oran belki  72’lere çıkacak. Ondan sonra bu fabrikaların hepsi kapanacak ve bu firmaların hepsi yurt dışında bir yerlerde üretimi yapacak” ifadelerini kullandı.

AVRUPA'YA İHRACAT YAPMAK İMKANSIZLAŞIYOR

Sektördeki Avrupalı ve ABD'li firmalarla, kur dolayısıyla rekabetin imkansızlaştığını belirten Erkan Zandar, Türkiye’de enflasyona bağlı ücret zamları ve kurun sabit kalması halinde Avrupa’ya ihracatın imkansız hale geleceğini belirtip şöyle konuştu: “ 2024 yılında Avrupa Ayakkabı pazarının geliri 89,86 milyar ABD Doları olacaktır. Pazarın yıllık yüzde 2,70 oranında büyümesi bekleniyor. Pazardaki en büyük segment, 2024 yılında 34,85 milyar ABD doları pazar hacmiyle Deri Ayakkabıdır. Ayakkabı pazarındaki hacmin 2028 yılına kadar 2,26 milyar çifte ulaşması bekleniyor. Ayakkabı pazarında kişi başına ortalama satış hacminin 2024 yılında 2,65 çift olması bekleniyor” dedi.

PİRİM DESTEĞİ ARTIRILMALI

Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu, “Oradaki bir oynama ile ihracat yapamaz hale geleceğiz. Fiyat veremez hale geleceğiz. Ekonomiyi yönetenlerin sözlerinden kurun artmayacağı belli. Emek yoğun olan bu sektörde ihracatçıya destek istiyoruz. Gelen dövizin yüzde 40’ını merkez bankasına vermek zorundayız. Geçici bir şekilde yüzde 2’lik prim desteğimizin yüzde 10’a çıkarılması bizlere nefes aldıracaktır” ifadelerine yer verdi.