Euro'dan flaş yükseliş: Tüm zamanların rekorunu kırdı!

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) özel bankaları daha fazla kredi vermeye zorlamak için çıkarılan aktif rasyosunu tutturamadıkları gerekçesiyle HSBC ve Albaraka Türk Katılım Bankası’na ceza kesildiğinin basına yansımasının ardından döviz kurlarında artış, bankacılık hisselerinde düşüş görüldü.

Euro/TL kuru, 8,22 ile tüm zamanların rekorunu kırarken, dolar/TL’de de 6,98 seviyesi görüldü.

Dolar/TL’nin kamunun 100 milyar doları aşan döviz arzı desteğiyle yaklaşık 1.5 aydır izlediği stabil seyir, önceki geceden itibaren yerini 7 seviyesine doğru yükselişe bıraktı.

Analistler TL’nin artık “kontrol edilen” bir para birimi olduğunu, mevcut döviz rejiminin uzun vadede sürdürülebilir olmadığını, dün ve bugünkü piyasa hareketlerinin bu TCMB rezerv yeterliliklerine ve kur politikalarına yönelik endişeleri yansıttığını belirtiyorlar.

Öte yandan bankacılar ABD’de Türkiye’ye karşı Rus hava savunma sistemi alımı nedeniyle devam eden yaptırım sürecinin ve AB ile Akdeniz’de gerilen ilişkilerin de TL’deki baskıyı arttığını söylüyorlar.

DOLAR DÜNYADA ZAYIFLARKEN TÜRKİYE’DE GÜÇLENİYOR

Dolar başlıca para birimleri karşısında Temmuz’da %3.6 geriledikten sonra yaklaşık 10 yılın en kötü aylık performansını kaydetmeye hazırlanıyor. Dolar endeksi Mayıs ortasından bu yana yaklaşık yüzde 7 geriledi. Açık dolar pozisyonları iki yılın en yüksek seviyesinde bulunuyor. Bankacılar küresel piyasalarda dolardaki zayıf seyre rağmen dolar/TL’de bir düşüş görülmediğine aksine yükseliş yaşandığına dikkat çekiyorlar.

Commerzbank yayımladığı raporda, “geniş kapsamlı devlet müdahaleleri … (baskının) döviz kurlarına yansımasını önlese bile son dönemdeki satışlar şüphesiz TL’nin sert değer kaybı baskısı altında kaldığını kanıtlıyor” dedi.

‘TL’NİN SERBEST PİYASA KOŞULLARINDA OLDUĞUNU SÖYLEMEK ZOR’

BlueBay Asset Management’dan Tim Ash, “Kamu bankalarının düzenli olarak yaptıkları müdahaleler göz önüne alındığında TL’nin serbest piyasa koşullarında olduğunu söylemek zor, şu an için TL ciddi şekilde kontrol altında tutulmaya çalışılan bir para birimi” dedi.

Euro/TL ise parite kaynaklı etkilerle önce 8 seviyesinin üzerine çıktı ardından da önceki gece 8.2060 ile tarihi zirvesi görmüştü. Sabah saatlerinde gerileyerek güne 8.05 civarında başlayan euro/TL güniçinde 8.1904’e kadar yükseldikten sonra aynı saatte 8.1634/8.1306 seviyesinde işlem gördü.

Bir bankacı, “Euro/dolar paritesindeki sert yükselişler euro/TL’de yükseliş yönlü yansırken dolar/TL kamu adımlarıyla bir süredir sabit seyir izliyor. Bir süredir devam eden stabil seyre rağmen dün sert yükselişler görüldü. Dolar/TL’deki yükselişle aynı anda ABD’de Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasına ilişkin yaptırım uygulanma ihtimalini artıran haberler gördük. Sıçrama sonrası her ne kadar yeniden 6.85 civarına geri gelsek de bu tip hareketler riskleri ortaya koyuyor” dedi.


REZERV YETERLİLİĞİ SORU İŞARETİ OLUŞTURUYOR

Bankacı TL’nin getirisinin yatırımcıyı enflasyondan korumaya yetmeyeceği endişesinin piyasada önemli bir etken olduğuna dikkat çekerek, “TCMB’nin politika faizinin enflasyonun 4 puan altında kalması ile lokal yatırımcılarının dövize altına ve son dönemde bu araçları barındıran yatırım fonlarına yönelme eğilimi olduğunu görüyoruz. Lokal ve dış döviz talebine etki eden tüm unsurları bir araya getirdiğimizde TCMB’nin döviz piyasasında bugüne kadar yaptığını devam ettirmek adına daha çok rezerve ihtiyacı olabileceği ve bunun var olmadığı endişesi önümüzdeki dönem açısından ciddi bir risk unsuru” dedi.

Reuters’da Temmuz ortasında yayımlanan bir haberde de dikkat çekildiği üzere, TL’nin istikrarlı ve rekabetçi bir seyir izlemesi Türkiye’nin yeni ekonomi politikasının temel hedeflerinden biri haline gelirken, Merkez Bankası rezervlerinden yapılan döviz satışlarına son dönemde kamu bankalarının kendi bilançolarından yaptıkları satışlar da eklendi.