İhracatta Macaristan ve Rusya krizi kapıda!

ÖMER FARUK ALTIN / EGE'YE BAKIŞ - İzmir'de gerçekleştirilen satsuma mandalinası hasat sezonu açılışında konuşan Türkiye Meyve Sebze Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, ihracat pazarında yaşanan lojistik krizleriyle ilgili konuştu.

Uçak, hem Rusya hattındaki deniz yolu engeli hem de Avrupa taşımacılığındaki geçiş belgesi sorunundan dolayı ürünlerin değer kaybettiğini ifade ederek yaş meyve ve sebze sektörünün kritik bir süreçten geçtiğini belirtti.

Uçak; üzüm, narenciye ve erik gibi hassas ürünlerin pazarlara ulaştırılmasında zaman ve maliyet baskısının giderek arttığının altını çizdi.

"HEM MAALİYET ARTIYOR HEM DE ZAMAN KAYBI OLUYOR"

Rusya pazarındaki gelişmeleri değerlendiren Hayrettin Uçak, deniz yolunun kapalı olmasından dolayı ihracatın doğrudan etkilendiğini bildirdi. Uçak, sürece ilişkin şu ifadeleri kullandı: 

"Rusya hattındaki deniz yolu tıkanıklığı üreticilerimizi ve bizleri ciddi anlamda olumsuz etkiliyor. Rusya’ya deniz yoluyla doğrudan ürün gönderilemediği için üzüm, narenciye ve erik gibi ürünlerimizin fiyatları ne yazık ki değerini bulamıyor. Bakanlıklarla görüşmelerimiz sürüyor ancak kesinleşen net bir tarih yok. Rusya’nın Ankara Büyükelçiliği temsilcileriyle İzmir'de temas kurduk fakat hattın açılışına dair takvim vermediler. Ürünleri kara yoluyla sevk ediyoruz; ancak bu durum hem maliyetleri artırıyor hem de ciddi zaman kaybına yol açıyor." 

"KRİZ KAPIDA BEKLİYOR"

Avrupa pazarında ise geçiş belgesi (dozvola) krizinin baş gösterdiğini ifade eden Ege İhracatçılar Birliği Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Balık, analize tabi narenciye ürünlerinin rotasının bozulma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Macaristan'ın bu yıl tahsis ettiği 150 bin belgenin ekim ayı başında tükendiğini kaydeden Uçak, şunları aktardı: 

"Avrupa’ya giden ürünler ilk giriş kapısında analize girer ve AB hattında kalmalıdır. Aracı AB dışındaki Sırbistan gibi güzergâhlara sokarsanız analiz süreci bozulur, yeni engeller çıkar. Kuru yük başka hatlardan gidebilir ama yaş meyve sebze gidemez. Bakanlığımızın girişimleriyle 10 bin ek belge sözü alındı. Ancak günde yaklaşık 500 Türk tırının çıkış yaptığı düşünülürse bu miktar sadece 20 günlük ihtiyacı karşılar. Yılın bitmesine üç ay varken kriz kapıda bekliyor." 

"AYRICALIK TANINMALI"

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na çağrıda bulunan Balık, temin edilecek yeni belgelerin öncelikle bozulabilir gıdalara ayrılması gerektiğini ifade etti. Uçak, analize tabi ve çabuk bozulan yaş meyve sebze taşımacılığına pozitif ayrımcılık tanınmasının sektör için en kritik adım olduğunu dile getirdi.