AYM’den ‘alkolmetre’ davasında ihlal kararı

Anayasa Mahkemesi, Çeşme’de trafik denetimi sırasında alkol ölçüm cihazını kullanmayı reddettiği için idari para cezası uygulanan Akif Murat Sezgen’in başvurusunu karara bağladı.

Mahkeme, Sezgen’in adil yargılanma hakkı kapsamında silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğini kararlaştırdı.

Başvuruya konu olay, Sezgen’in Çeşme Trafik Denetleme Büro Amirliği ekiplerinca gerçekleştirilen kontrolde, kandaki alkol miktarını tespit eden cihazı üflemesini reddetmesiyle başladı. Sezgen’e 3.836 TL idari para cezası kesilirken, sürücü belgesine iki yıl süreyle el konuldu. Sonrasında gerçekleştirilen kan tahlilinde 0,51 promil alkollü olduğu için bin 339 TL idari para cezası ve altı ay süreyle ehliyetine el konulmasına karar verildi.

Sezgen, itiraz dilekçesinde şoför koltuğunda olmadığı sırada alkol ölçüm cihazına üflemesinin istendiğini, eşiyle yer değiştirmediğini ve bu durumun MOBESE ile yaka kamerası kayıtlarıyla sabit olduğunu ifade etti. Hâkimlik ise bu delilleri incelemeden, kolluk tutanağındaki tespitleri esas alarak Sezgen’in itirazını kabul etmedi.

Başvuru sürecinde Anayasa Mahkemesi, deliller değerlendirilirken kolluk tutanağına aksi ispat edilemeyecek şekilde üstünlük tanınmasının başvurucunun savunmasını anlamsız hâle getirdiğini belirledi. Mahkeme kararında, “Kamu görevlilerince düzenlenen tutanağın gerçekliği karinesi aksi ispat edilebilir nitelikte olsa da başvurucunun bunun aksini ispatlamak için ileri sürdüğü iddia ve itirazların hâkimlik tarafından değerlendirilmemesi, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerini ihlal etmiştir” dedi.

Mahkeme ayrıca, Sezgen’in iddia ettiği argümanların ilgisiz olmadığına vurgu yaptı. Şoför koltuğunda olmadığı sırada alkol ölçüm cihazına üflemesinin istendiği iddiasının somut olayın tespitinde belirleyici olabileceği belirtildi. Kamera kayıtlarının incelenmemesi ve kolluk tutanağına direkt üstünlük tanınması, başvurucuyu kamu otoritesi karşısında dezavantajlı konuma getirdi.

Karar doğrultusunda, Sezgen’e uygulanan idari para cezası ve sürücü belgesinin geçici geri alınmasıyla ilgili işlemlerin tekrar yargılama dahilinde değerlendirilmek için Çeşme Sulh Ceza Hâkimliği’ne gönderilmesi kararlaştırıldı. Mahkeme, ayrıca başvurucuya toplam 40 bin 664 TL yargılama giderinin ödenmesine karar verdi. Fakat manevi tazminat isteği reddedildi; Mahkeme, tekrardan yargılamanın hak ihlalini gidermeye yeterli olacağını ifade etti.

Anayasa Mahkemesi kararında, ihlalin tespit edilmesi dava sonucuna etki etmediği, tekrardan yargılamada delillerin bağımsız şekilde değerlendirilip karar verileceği belirtildi. Karar, adil yargılanma hakkı ile silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri açısından emsal niteliğinde.