İzmir’de sosyal belediyecilik ısıtıyor: Soğuk günlerde sıcak bir yuva

Ülke genelinde etkisini artıran kara kış, İzmir’de de yaşamı zorlaştırıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, sosyal belediyecilik anlayışıyla kapılarını 24 saat açık tuttuğu Müyesser Turfan Geçici Erkek Barınma Merkezi ile sokakta yaşayan yurttaşlara güvenli bir barınma olanağı sunuyor. Merkez, soğuk günlerde yalnızca bir sığınak değil, aynı zamanda yaşama tutunabilecekleri sıcak bir çatı oluyor. Merkezde, 18–60 yaş aralığındaki, gelir getirici bir işi olmayan ve asgari yaşam koşullarını dahi karşılayamayan yurttaşlara geçici süreyle yatılı hizmet veriliyor. Tesiste kalanlara barınmanın yanı sıra yeme-içme, giyim, acil sağlık hizmetleri ile psiko-sosyal destek sağlanıyor. 65 kişi kapasiteli merkezin yetersiz kaldığı durumlarda ise evsiz yurttaşlar için otel konaklaması da devreye alınıyor. Barınma olanağı tanınan yurttaşların öncelikle sağlık kontrolleri yapılıyor; gerekli görülen durumlarda Eşrefpaşa Hastanesi’nde tedavileri gerçekleştiriliyor. Merkez, bireylerin toplumdan kopmadan yaşamlarını sürdürebilmeleri amacıyla, kalıcı çözümler üretilene kadar güvenli bir ortam sunuyor. Yaş ve durumları uygun olan yurttaşlar, Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile yürütülen koordineli çalışmalar kapsamında huzurevi ya da bakım merkezlerine yerleştirilirken; çalışabilecek durumda olanlar ise iş bulma kurumlarına yönlendirilerek istihdama kazandırılıyor.

Türkiye’nin ilk ve tek erkek barınma merkezi
İzmir Büyükşehir Belediyesi Müyesser Turfan Geçici Erkek Barınma Merkezi Sorumlusu Tufan Fırat Göksel, son yıllarda evsiz yurttaşların sayısında yaşanan ciddi artışın barınma sorununu derinleştirdiğine dikkat çekti. Merkezin, Türkiye’nin ilk ve tek erkek barınma merkezi olma özelliği taşıdığını vurgulayan Göksel, birçok büyükşehir belediyesinin bu merkezden ilham alarak benzer hizmetleri hayata geçirmeyi planladığını söyledi. 

“Bu hizmetler yaygınlaşmalı”
Son dönemde özellikle yaşlı ve engelli vakalara daha fazla yönelmek zorunda kaldıklarını aktaran Göksel, “Son dört yılda yoksulluğun ve sosyal eşitsizliğin artışı çok hissedilir hâle geldi. Ayrıca ‘gizli evsiz’ olarak tanımlanan bir grubun, son dönemde kronik evsizliğe dönüştüğünü gözlemliyoruz. Bir kişi evsiz hâle geldikten sonra onu yeniden işlevsel kılmak hem yorucu hem de maliyetli. Ne yazık ki ülkemizde koruyucu ve önleyici hizmetler yetersiz” dedi. Merkezde yalnızca barınma hizmeti sunulmadığını ifade eden Göksel, “Biz sadece hipotermiden korumaya odaklanmıyoruz; hastalık takipleri, bakım merkezlerine yönlendirme için gerekli raporların hazırlanması gibi süreçleri de yürütüyoruz. Dördüncü evre kanser hastalarımız var. Oysa bu vakaların bizim merkezimizde olmaması gerekir. Artan başvurularla birlikte ciddi bir kapasite sorunu yaşıyoruz. Bu nedenle barınma ve sosyal destek hizmetlerinin kamuda, belediyelerde ve diğer hizmet merkezlerinde yaygınlaştırılması büyük önem taşıyor” diye konuştu.

İhbarlar değerlendiriliyor
Merkezdeki işleyişe ilişkin bilgi veren Tufan Fırat Göksel, gelen ihbarlara hızla müdahale edildiğini belirtti. Göksel, “Gelen ihbarlara ivedilikle gidiyoruz. Ancak bazı vakalarda rıza olmadan kabul yapamıyoruz. Kişi, kurumumuzda hizmet almayı kabul etmediğinde zorla müdahale etmemiz mümkün değil. Kimse tercih ederek evsiz kalmak istemez; ancak yurttaşlar bazen bulundukları bölgeden ayrılmak istemeyebiliyor” dedi. Göksel, merkeze kabul edilen yurttaşlara barınma hizmetinin yanı sıra hijyen, psiko-sosyal destek ve temel ihtiyaçların karşılandığını vurgulayarak, “Bu model hem insani hem de toplumsal açıdan büyük bir ihtiyaç. Vakalarla temas kurarak güven ilişkisi oluşturmayı ve süreci bu şekilde yürütmeyi amaçlıyoruz” ifadelerini kullandı.

Nasıl erişilebiliyor?
Merkez, 18-60 yaş aralığında olan, gelir getirici işi olmayan ve barınma sorunu yaşayan bireylerin toplumdan soyutlanmadan yaşamlarını sürdürebilmeleri için kalıcı çözümler bulunana kadar güvenli bir ortamda konaklamalarını sağlıyor. Merkeze başvuran yurttaşların; fiziksel iyilik hâli, yaşlılık ve engellilik gibi çifte dezavantajlılık durumları ile içinde bulundukları sosyo-ekonomik ve psiko-sosyal yoksunluk koşulları titizlikle değerlendiriliyor. Akut kriz durumlarında ise mümkün olan en fazla sayıda ihtiyaç sahibine ulaşmak için hızlı şekilde müdahale ediliyor. Müyesser Turfan Geçici Barınma Merkezi’nden yararlanmak isteyen erkek yurttaşlar, 0232 293 63 18 numaralı telefonu arayarak bilgi ve destek alabiliyor. 60 yaş üzeri, öz bakım yapma becerisi bulunmayan; fiziksel, ruhsal ve duygusal açıdan özel gereksinimi olan bireyler için ise Aile ve Sosyal Hizmetler İzmir İl Müdürlüğü’nün 183 ve 112 numaralı hatları üzerinden acil işlemler başlatılabiliyor.

Hedef; yaşam hakkını korumak
Merkezde, bireylerin yeniden toplumsal yaşama katılımını destekleyen bütüncül bir yaklaşım uygulanıyor. Çalışmalar, sosyal hizmet müdahaleleriyle eş güdüm içinde yürütülürken; sosyal inceleme, psiko-sosyal destek, sağlık ve bağımlılık hizmetlerine yönlendirme, kimlik ve sosyal güvence süreçlerinin takibi, istihdam ve kalıcı barınma olanaklarına erişim gibi çok boyutlu çalışmalar hayata geçiriliyor. Soğuk hava koşullarının yalnızca fiziksel sağlığı değil, ruhsal dayanıklılığı da ciddi biçimde zorladığı göz önünde bulundurularak; sokakta yaşayan bireylerin yaşam hakkını korumak, güvenli bir barınma ortamı sağlamak ve sosyal hizmet mekanizmalarıyla buluşmalarını sağlamak temel amaç olarak belirleniyor. Tesiste barınmanın yanı sıra beslenme, hijyen, psiko-sosyal destek ve yönlendirme hizmetleri, bütüncül ve denkleştirici adalet anlayışı çerçevesinde sunuluyor.