Zeus Sunağı için Berlin'den ilk açıklama: Arada anlaşmalar var

1800'lü yıllarda yurtdışına kaçırılan Zeus Tapınağı'nın geri getirilmesi için çalışmalar devam ederken, tapınağın yer aldığı Berlin'deki Pergamon Museum yetkilisi,” Senelerdir Bergama Tapınağı’nın Türkiye’ye iade edilmesini talep eden, bu objenin hukuksuz şekilde alındığını iddia eden tek tük sesler var. Ancak hem Türkiye, hem Almanya’nın görüşü resmi bir anlaşmanın ve bu anlaşmaya göre parçaların bölündüğü ve her şeyin yasalara uygun şekilde gerçekleştiği yönünde” dedi.

Müze yetkilisi Maischberger “Kazılar, Berlin Müzeleri tarafından Osmanlı Devleti’nin yetkililerinin resmi izni ile yapıldı. Anlaşmalar, belli kriterlere göre seçilmiş objelerin bölüşülmesini ve Berlin’e götürülmesini öngörüyordu.

Bergama Tapınağı, Geç Antik Çağ, Orta Çağ döneminde yıkılmış ve parçaları bir Bizans suru için kullanılmıştı. Kazı ekibi onu o şekilde bulmuş. Paylaşma anlaşması çerçevesinde belli paneller ve mimari parçalar kasalara yüklendi, öküzlerin çektiği arabalar ile 300 metre yükseklikteki dağdan aşağı, oradan da birkaç kilometre uzaklıktaki deniz kenarına götürüldü. Oradan da gemilere yüklendi ve Almanya’ya götürüldü" diye konuştu. 

''Senelerdir Bergama Tapınağı’nın Türkiye’ye iade edilmesini talep eden, bu objenin hukuksuz şekilde alındığını iddia eden tek tük sesler var'' açıklamasında bulunan yetkili, ''Ancak hem Türkiye, hem Almanya’nın görüşü resmi bir anlaşmanın ve bu anlaşmaya göre parçaların bölündüğü ve her şeyin yasalara uygun şekilde gerçekleştiği yönünde. Tabii bunun ne kadar doğru olduğu tartışılabilir. Fakat o zamanın yasaları bunu öngörüyordu. Tapınağın dünya mirası olarak tüm dünyaya açık şekilde Berlin’de sergilenmesi konusunda iki taraf da hemfikir” dedi.

3 ayaklı çalışma

Diğer yandan Zeus Sunağı'nı geri getirmek için geçtiğimiz yıl, T.C. Kültür Bakanlığı, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Bergama Belediyesi’nin ortak yürüteceği çalışmalar Bergama’da düzenlenen geniş katılımlı bir toplantıyla belirlenmişti. Tunç Soyer toplantıda, "Taş yerinde ağırdır derler. Bu eseri anavatanına geri getireceğiz ve köklerine kavuşturacağız" ifadelerini kullanmıştı.

Bu kapsamda bir Bergama Sergisi'nin Avrupa'da dolaştırılarak Bergama ile ilgili tanıtım ve algı yaratılmasının sağlanması, Bergama’nın tespit edilecek yerlerinde restorasyon ve restitüsyon faaliyetlerine başlanılması, tarihi Domuz Alanı mevkiindeki Tonoz ve üzerindeki yapının Zeus Sunağı Çalışma Grubu'na tahsis edilmesi, hazırlanma aşamasında olan Bergama/UNESCO 2022-2024 Alan Yönetim Planı’nda Zeus Sunağı'nın önemini ifade eden tanımların yer alması, bir sonraki toplantının hukuki süreçteki teknik detayları pekiştirmek üzere konunun uzmanları hukukçular ile yapılması kararları alınmıştı.

İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi, Zeus Sunağı’nın anavatanı Bergama’ya geri getirilmesi için çalışmaların başlatılmasına 12 Ağustos 2020 tarihli toplantısında oy birliğiyle karar vermişti.