YENİ Partili Ösen'den rakamlarla 'barınma' tablosu!

YENİ Parti İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen, yaptığı açıklamada kamu ve özel yurt kapasiteleri ile kira fiyatlarını karşılaştırarak öğrencilerin karşı karşıya bırakıldığı karanlık tabloyu değerlendirdi.

YENİ Partili Ösen, Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın 2025 verilerine göre 81 il, 271 ilçe ve KKTC’de toplam 880 yurtta 1 milyon 3 bin 259 kişilik GSB/KYK yurt kapasitesi bulunduğunu belirtti. YÖK’ün Kasım 2025 verilerine göre örgün öğretimde 3 milyon 714 bin 449 öğrencinin bulunduğunu hatırlatan Ösen, kamu yurtlarının toplam öğrenci sayısının yalnızca yüzde 27,01’ini karşılayabildiğine vurgu yaptı. Ösen, kamunun temel görevinin yalnızca öğrencilerin üniversitelere yerleşmesini sağlamak değil, gençlere eğitim hayatlarını huzurlu, güvenli ve insanca koşullarda sürdürebilecekleri nitelikli barınma imkânı sunmak olduğunu belirtti.

HEM YETERSİZ HEM KOŞULLARI KÖTÜ

Ösen, “Kontenjanlar dolduruluyor fakat yeterli sayıda yurt yok. Bu iki veri dahi durumun vahametini ortaya koyuyor. Üstelik kapasitenin öğrenci sayısına yetmemesi de tek sorun değil. KYK yurtlarına yerleşmeyi başaran çocuklarımız kalabalık odalarda, verimli çalışma alanlarından uzak koşullarda barınmak zorunda kalıyor. Bunun yanı sıra hijyen ve beslenme sorunları da KYK yurtlarının övgüyü hak eden (!) diğer özellikleri. Yangın, asansör faciaları ve güvenlik sorunları da cabası” ifadelerini kullandı.

ÖZEL YURTLAR 80 BİN LİRAYA KADAR ÇIKIYOR

KYK yurduna yerleşemeyen öğrencilerin önünde özel yurt ve kiralık ev seçeneklerinin kaldığını belirten Ösen, özel yurt fiyatlarının da öğrenciler ve aileleri açısından ciddi bir yük oluşturduğunu söyledi. Türkiye’de bin 510 özel yurt bulunduğunu ve toplam kapasitenin 237 bin 961 olduğunu aktaran Ösen, tek kişilik oda ücretlerinin aylık 27 bin ila 80 bin lira arasında değiştiğini ifade etti.

Yüksek yurt fiyatlarının öğrenciyi tercihlerinde daha da çaresiz bıraktığını belirten Ösen, “Sosyal devletin görevi öğrenciyi piyasa koşullarına terk etmeden erişilebilir barınma koşullarını sağlamasıdır. Fakat gelinen noktada sayılar durumun vahametini ortaya koyuyor” dedi.

İZMİR ÜZERİNDEN ÖRNEK VERDİ

İzmir’den örnek veren Ösen, durumu rakamlarla şöyle açıkladı: “Yaklaşık 200 bin öğrencinin bulunduğu kentimizde, kamu yurt kapasitesi 42 bin 472, özel yurt kapasitesi ise 13 bin 908. Bu tabloda İzmir’imizde öğrenim gören gençlerimizin yalnızca yüzde 30’u için yurt bulunuyor. Bu tabloda -kentte ikamet edenler tablonun dışında tutulsa dahi- nitelikli olarak barınma ihtiyacının karşılanması çok zor” dedi.

EVDE KALMANININ BEDELİ 40 BİN LİRA

Örneklerine İzmir üzerinden devam eden YENİ Partili Ösen, yurt bulamayan öğrencilerin ev kiralaması durumunda karşı karşıya kalacağı maliyeti de hesapladı.

Öğrencilerin yoğun olarak tercih ettiği Buca, Bornova ve Çiğli ilçelerindeki ortalama kira fiyatları üzerinden de örnek veren Ösen, “İzmir’de öğrencilerin çok sık tercih ettiği üç ilçemiz olan Buca, Bornova ve Çiğli’de ortalama kira fiyatları sırasıyla 22 bin 818, 30 bin 597 ve 29 bin 458. Bunların komisyon ve depozito bedellerini saymıyoruz bile. Ev kirasında bu üç ilçenin ortalamasını aldığımızda sadece kira bedeli 27 bin 624 TL. Ortalama elektrik faturasını 700, su faturası 350, doğal gaz (kış aylarında) 2 bin, internet 750 lira, yol maliyeti ise 700 TL. Mutfak harcamasını asgari seviyeden hesaplayıp 5 bin lira belirlediğimizde dahi toplam tutar yaklaşık 38 bin lira. Yani asgari ücretin çok üzerinde! Asgari ücretle geçinen bir ailenin bu koşulları karşılaması imkânsız” dedi.

ÇOCUKLARIMIZIN HAYALLERİ İKTİDARIN ‘TERCİHLERİNE’ KALDI!

Ösen, öğrencilerin yüksek maliyetler, yetersiz yurtlar ve artan kira fiyatlarına mahkûm edildiğine vurgu yaparak şunları söyledi: “Öğrencilerimiz yüksek maliyetler, yetersiz yurtlar, artan kira bedelleri kıskacı altında gelinen tabloda merdiven altı yurtlara mecbur bırakılıyor. Öğrencilerimiz yıllardır verdiği çabanın karşılığında hayallerine kavuşsalar dahi onlara reva görülen barınma koşullarının özeti bu! AKP iktidarının tercihleriyle öğrencilerimizin tercihleri işte böyle boşa düşüyor. Çocuklarımızın ve ailelerinin emeği, yurt sahiplerinin ve çalışanlarının kazancı iktidarın ‘tercihlerine’ kaldı. AKP hükümetinde belli bir zümrenin dışında kazanan yok!”

ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ TEK TEK SIRALADI

“Yalnızca yerleştirme sonuçlarıyla övünmek önümüzde duran bu büyük barınma sorununu görmezden gelmeye yetmez” diyen Ösen, kamucu eğitim anlayışına vurgu yaparak nitelikli barınma planlamasına ilişkin önerilerini şöyle sıraladı:

* Üniversite kontenjanları belirlenirken kentlerin kamu yurt kapasitesi de dikkate alınmalı. Bir kente yeni öğrenci kontenjanı verilirken, öğrencilerin nerede barınacağı önceden hesaplanmalı. Yurt kapasitesinin yalnızca yatak sayısı artırılacak büyütülmesi yerine, öğrencilerin yaşam koşullarını da gözeten bütüncül bir planlama yapılmalı.

* Her üniversite kenti için barınma kapasitesi raporu hazırlanmalı. Öğrenci sayısı, şehir dışından gelen öğrenci oranı, KYK kapasitesi, kira fiyatları ve ulaşım olanakları birlikte değerlendirilerek kontenjan planlaması yapılmalı. 

* KYK yurt yatırımları öğrenci hareketliliğine göre planlanmalı. Özellikle İzmir, İstanbul, Ankara gibi yoğun öğrenci alan kentlerde yeni yurt yatırımları, mevcut ve öngörülen öğrenci sayısına göre artırılmalı. Böylece öğrencilerin üniversiteye yerleşmesinin ardından karşılaşacağı barınma sorununun önceden tespit edilmesi sağlanmalı. ‘Yaptım oldu’ anlayışı çözüm üretmekten çok sorun yumağını büyütüyor. Kapasite artışının yanı sıra yurtların konumu, üniversitelere ulaşım imkanları ve öğrencilerin sosyal ihtiyaçları da yatırım planlarının parçası haline getirilmeli.

* Yükseköğretim programlarının kontenjanları yalnızca doluluk oranına göre değil, istihdam ve bölgesel ihtiyaçlara göre belirlenmeli. Öğrenci talebi, mezunların istihdam durumu ve sektörlerin ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek program ve kontenjan planlaması yapılmalı. Öte yandan sektörlerin ihtiyaçları ve bölgesel kalkınma hedefleri birlikte ele alınmalı. Böylece hem öğrencilerin eğitim sonrası istihdam imkanları güçlendirilmeli hem de üniversitelerin insan kaynağı ihtiyacına daha fazla katkı sunması sağlanmalı.

* KYK yurtlarının niteliği de kapasite kadar önemli kabul edilmeli. Yurt politikası yalnızca “kaç öğrencinin yerleştirildiği” üzerinden değil; öğrencilerin güvenli, sağlıklı, hijyenik ve ders çalışmaya uygun koşullarda barınabilmesi üzerinden değerlendirilmeli.

* Öğrencinin temel eğitim giderleri de yükseköğretim politikalarının bir parçası olarak ele alınmalı. 3 bin TL olan KYK bursları barınmanın yanı sıra ulaşım, beslenme, kitap ve eğitim materyalleri gibi zorunlu giderler hesaplanarak bunun üzerine öğrencilerin tiyatro, konser, sinema gibi sosyal-kişisel gelişimlerine katkı sunacak faaliyetlere katılmasını da sağlayacak düzeye çıkarılmalı. Öğrencinin üniversite eğitimini sürdürebilmesi için gerekli sosyal destekler güçlendirilmeli.

*Yükseköğretim sistemi uzun vadeli ve bütüncül bir planlamayla yönetilmeli. Kontenjan, yurt, burs, ulaşım, akademik kadro ve istihdam politikaları birbirinden bağımsız başlıklar olarak ele alınmamalı; aynı yükseköğretim politikasının parçaları olarak ele alınmalı. Böylece üniversiteye yerleşen öğrencinin eğitim hayatına başladıktan sonra yeni bir “barınma sınavıyla” karşı karşıya kalmasının önüne geçilmeli.