Yüzde 50+1 tartışmasından sonra yeni formül gündeme: Latin modeli

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, Cumhurbaşkanlığı Seçimi için "50+1 şartının değişmesi isabetli olur. Çoğunluğu alanın seçilmesi halinde Cumhurbaşkanlığı Seçimi de seri olur, yanlış yollara sevk etmez. Mevcutta 50+1 mecburiyeti partileri yanlış yollara sevk ediyor. Kimin eli, kimin cebinde belli değil. Yok altılı, yok on altılı masa" sözlerinin ardından kulisler hareketlendi. Hükümet, alternatifler için çalışmalara başladı. AK Parti'de en çok konuşulan formül, adayların ittifak çatısı altında değil, parti adı altında seçime girmesi. Bu formül ile her parti kendi adayını çıkaracak, birinci turda yüzde 50+1 bulunamazsa, ikinci turda en çok oyu alan partinin adayı seçilecek. Bu kapsamda, 2018 yılında seçim kanununda getirilen ittifak düzenlemesinde değişikliğe gidilmesi öngörülüyor. Eğer seçim kanunu Meclis'ten geçmezse düzenlemenin anayasa değişikliği ile yapılması planlanıyor.

Formül hayata geçerse ittifakların önü kesilecek ve pazarlık siyaseti üzerinden küçük partilerin "kilit" konumuna gelme stratejisi engellenecek. AK Parti kurmayları "Burada aslolan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'dir. Sistem herkes tarafından kabullenildi. Tartışılmaz bir sistem haline geldi. İttifak yasasının ise bazı handikapları oldu. İdeolojisi birbiri ile hiç uyuşmayan partilerin ortaklık yapmasına yol açtı. Bunun sonucu olarak partiler ilkelerinden taviz vermeye başladı. Yüzde 1 oy oranına sahip bir partinin yüzde 20'lik söz hakkı oldu. Ortaya yüzde 19'luk haksızlık çıktı" dedi.

LATİN MODELİ OLABİLİR

Konuşulan bir diğer formül Latin Amerika'da uygulanan 40+1'den fazla oy alanın cumhurbaşkanı olması formülü. Bu modeli savunan AK Partililer "Dünyada 36 başkanlık sistemi var. 31'inde aşağı yukarı sistem salt çoğunlukla işliyor. Diğerlerinde de nitelikli basit çoğunluk diye bir şey var. 40+1 sistemi denilmesinin sebebi bu. Baraj konuluyor. Ama yüzde 40'ın üzerine çıkacak, en yakın rakibi ile arasında da yüzde 10 fark olacak. Bu da olmaz ise yine ikinci tura en yüksek oy alan iki parti ile gidiliyor. Bu sistem uygulanabilir" diyor.