ÇEŞÇEP’ten Enerjisa’nın Çeşme projesine tepki: 200 milyonluk araziye 2 milyonluk yatırım!

Çeşme Yarımada Çevre Derneği (ÇEŞÇEP), Çeşme’nin Çakabey Mahallesi’nde Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan “Çeşme RES Yardımcı Kaynak Güneş Enerjisi Santrali” projesine verilen ÇED Olumlu kararına yönelik eleştirilerde bulundu.

Dernek, yaklaşık 5,8 hektarlık alanda 18 bin 163 güneş panelinin kurulmasının planlandığını belirterek, projenin çevresel etkilerinin yanı sıra kamu arazisinin uzun süreli kullanımında ciddi soru işaretleri taşıdığını dile getirdi.

ÇEŞÇEP tarafından yapılan açıklamada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 29 Temmuz 2026 tarihinde imzaladığı ÇED Olumlu kararının 13 Ağustos’ta kamuoyuna açıklandığı ve söz konusu projenin Çeşme’nin merkezinde, deniz manzaralı ve yüksek turizm potansiyeline sahip olduğu belirtilen bir bölgede uygulanmak istendiğini ifade etti.

“HALKIN İTİRAZINA RAĞMEN KARAR ALINDI”

ÇEŞÇEP, projede düzenlenmesi planlanan halkın katılımı toplantılarının üçünün de bölge halkının tepkisinden dolayı gerçekleştirilemediğini söyledi.

Açıklamada, Bakanlık yetkililerinin sahada “halk dinlenmek istemiyor” gerekçesiyle toplantıları iptal ettiği ifade edilerek “Bu, halkın sesini duymadığı bir süreç değil; halkın sesini gayet net duyduğu, duyduğu halde yok saydığı bir süreçtir” denildi.

“ENERJİ YATIRIMINDAN ÇOK ARAZİ MESELESİ”

Derneğin açıklamasındaki dikkat çekici bir iddia ise projenin ekonomik boyutuyla ilgili oldu. ÇEŞÇEP, Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.’nin yüzde 40 hissesinin Sabancı Holding’e, yüzde 40 hissesinin ise Almanya merkezli E.ON’a ait olduğunu belirterek, projenin yaklaşık 600 bin metrekarelik bir kamu arazisinin 49 yıllığına kullanılmasını kapsadığını iddia etti.

Söz konusu arazinin güncel değerinin yaklaşık 200 milyon dolar olduğunu öne süren dernek, şirket tarafından taahhüt edilen yatırım bedelinin ise resmi belgelere göre 89 milyon 907 bin TL, yaklaşık 2 milyon dolar seviyesinde olduğunu savundu.

ÇEŞÇEP, bu rakamlar üzerinden projenin “enerji yatırımından ziyade arazi rantıyla ilgili olduğu” görüşünü aktardı.

Açıklamada, “2 milyon dolarlık bir yatırım karşılığında, 200 milyon dolarlık bir araziye el konulmaktadır” denilirken, kamu arazisinin gerçek değerinin çok altında bir bedelle uzun süreli kullanım hakkının devredildiği öne sürüldü.

“AYNI BÖLGEDEKİ ARAZİNİN BİR BÖLÜMÜ ATIL” İDDİASI

ÇEŞÇEP ayrıca, aynı şirketler topluluğunun bölgede daha önce gerçekleştirdiği enerji yatırımlarına ilişkin de eleştirilerde bulundu. Dernek, daha önce bölgede faaliyet gösteren ve sonrasında Sabancı/Enerjisa çatısı altına geçen rüzgar enerji santraline ilişkin imar planlarının Danıştay 6. Dairesi tarafından iptal edildiğini söyledi.

Açıklamada, aynı bölgede EPDK tarafından 49 yıllığına tahsis edildiği ifade edilen bir alanın önemli bölümünün ise halen fiilen atıl durumda olduğu iddia edildi.

Dernek, “Elinde zaten 49 yıllığına tahsisli, kullanılmayan bir arazisi bulunan bir şirketin, ısrarla Çeşme’nin merkezinde, deniz manzaralı yeni bir araziyi talep etmesinin tek makul açıklaması vardır: Asıl talep edilen şey enerji değil, topraktır” dedi.

“KAMU YARARI İLKESİ ÇİĞNENİYOR”

Projenin tarım arazisi ve 3. derece doğal sit alanı statüsündeki bir bölgede gerçekleştirileceğini dile getiren ÇEŞÇEP, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin olumsuz görüşüne rağmen projeye izin verilmesine de tepki gösterdi.

Dernek, kararın kamu yararı ilkesi, halkın katılım hakkı ve Anayasa’nın 56. ve 63. maddeleri açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade ederek, projenin bölgedeki tarım alanlarını ve doğal yapıyı tehdit ettiğini belirtti.

ÇEŞÇEP açıklamasında, kamu arazisinin düşük bedelle uzun süreli kullanımının “kabul edilemez” olduğunu söylenerek, söz konusu uygulamanın “vatana ihanet muamelesi” olarak görüldüğü belirtildi.

ÇEŞÇEP DAVA AÇACAK

ÇEŞÇEP, ÇED Olumlu kararına karşı yargı yoluna başvuracağını duyurdu. Dernek, idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması ve kararın iptali istemiyle dava açılacağını açıkladı.

Açıklamaya göre dava açma süresinin son günü 13 Eylül 2026 olduğu ifade edildi.

Dernek, bilirkişi incelemesi, keşif, uzman görüşü ve yargılama giderlerinin karşılanabilmesi için kamuoyundan maddi destek istedi.

ÇEŞÇEP, davaya destek veren vatandaşlara yapılan harcamaların şeffaf şekilde sunulacağını söylenerek, Çeşme’nin söz konusu arazisinin gelecek kuşaklara bırakılması gerektiğinin altını çizdi.