TMMOB, 'İzmir 2024 Su Raporu'nu paylaştı: Türkiye, beş yıl içinde 'su fakiri' konumuna düşebilir

EGE'YE BAKIŞ-Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, 'İzmir 2024 Su Raporu'nu yayımladı. Raporda İzmir Körfezi'nin ekolojik durumu ile yaşanan balık ölümlerine vurgu yapıldı. Açıklamada, "Paylaşılan tüm veriler İzmir Körfezi'nin ekolojik durumunun kötü olduğunu göstermektedir. Yeterince arıtılmamış evsel ve endüstriyel atık sular, doğrudan deşarjlar, liman ve tersane faaliyetleri, dereler ve kanallarla taşınan kirleticiler önemli kirletici kaynaklardır" ifadeleri kullanıldı.

TÜRKİYE 5 YIL İÇİNDE 'SU FAKİRİ' KONUMUNA DÜŞEBİLİR!

Raporda, havzalar ve su kaynaklarının durumu, içme suyu temini, su ve atıksu arıtma tesislerinin çalışmaları ile deniz suyu kalitesine dair güncel veriler paylaşıldı. İzmir'de kişi başına düşen yıllık su miktarının bin metreküp civarında olduğu, bu sebepten ötürü su kıtlığı eşiğinde olan kentlerden birisi olduğu dile getirildi. Türkiye genelinde de su stresinin sınırda olduğunun altı çizilerek önlem alınmazsa ülkenin 5 yıl içinde 'su fakiri' konumuna düşebileceği belirtildi.

Raporda ayrıca İzmir'in içme suyu kaynaklarının yüzde 61'inin yer altı sularından karşılandığına belirtilerek, "Küçük Menderes ve Gediz havzalarında su çekimi ve kirlenme nedeniyle yer altı su seviyeleri düşmüş durumda. Örneğin, Ödemiş Yolüstü köyünde yer altı su seviyesi 2005'te 63 metre iken 2023'te 111 metreye kadar geriledi. Gediz ve Küçük Menderes havzalarındaki yüzey ve yer altı su kütlelerinin büyük kısmı 'kötü' ya da 'zayıf' sınıfında" denildi.

GEDİZ HAVZASI'NDAKİ 96 YER ÜSTÜ SU KÜTLESİNİN TAMAMI RİSK ALTINDA

İzmir için hayati öneme sahip olan Gediz Havzası'ndaki durumun da raporda detaylı olarak ele alındığı ifade edildi. Raporda, “Havzadaki yer üstü su kütlelerinin baskı-etki analizleri ve kalite unsurları dikkate alınarak hazırlanan risk durumu haritasında ise havzada yer alan toplam 96 yer üstü su kütlesinin tamamının risk altında olduğu; bunlardan 33'ünün yüksek, 40'ının orta ve 23'ünün ise düşük risk grubunda yer aldığı tespit edilmişti" denildi. Ayrıca yer altı suları için de benzer bir risk tablosu çizildiği görüldü.

BALIK ÖLÜMLERİ

Son olarak, İzmir Körfezi'nde yaşanan kirlilik ve balık ölümlerine ilişkin önemli tespitler paylaşıldı. Raporda, "Son yıllarda koku şikayetleri arttı, aşırı alg üremesine bağlı olarak toplu balık ölümleri yaşandı. 2024 yılı yaz aylarında yaşanan balık ölümleri İzmir Körfezi'nin nasıl kritik bir eşikte olduğunun göstergesi oldu" denildi. Deniz suyu analiz sonuçlarında bazı bölgelerde koli basili değerlerinin sınırın üzerine yükseldiği, ayrıca deniz suyu sıcaklık artışı ve kirliliğin balık ölümlerine yol açtığı bildirildi.

"TÜM VERİLER İZMİR KÖRFEZİ'NİN DURUMUNUN KÖTÜ OLDUĞUNU GÖSTERMEKTEDİR"

Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü tarafından da bazı örnekleme ve analiz sonuçları kamuoyu ile paylaşıldığı ifade edilen raporda şu açıklamalara yer verildi:

"Deniz suyu kalitesinin değerlendirilmesi için 13 istasyonda pH, çözünmüş oksijen, klorofil-a, bulanıklık, askıda katı madde, amonyum azotu, nitrat azotu, nitrit azotu, orto-fosfat fosforu ve reaktif silis analizleri yapılmıştır. Buna göre ağustos ayı ortalarından itibaren İzmir İç Körfez'de kırmızı ve yeşil renkli alp patlamalarının gözlendiği, Bayraklı kıyılarından limana kadar olan bölgede görülen yeşil alg patlamalarının balık ölümlerinin görüldüğü yerlerde tespit edildiği, kırmızı alg patlamalarının da İnciraltı-Mavişehir hattı doğusunda kalan alanda gözlendiği belirtilmiştir. Paylaşılan tüm veriler İzmir Körfezi'nin ekolojik durumunun kötü olduğunu göstermektedir. Yeterince arıtılmamış evsel ve endüstriyel atık sular, doğrudan deşarjlar, liman ve tersane faaliyetleri, dereler ve kanallarla taşınan kirleticiler önemli kirletici kaynaklardır. Körfezin sığ yapısı, akıntı rejimi, deniz suyu sıcaklığının artması kirleticilerin etkisini arttıran faktörlerdir."