Akaryakıt fırladı, gözler ESHOT'a çevrildi!

ÖMER FARUK ALTIN/EGE’YE BAKIŞ - 28 Şubat’ta İsrail ve ABD, İran’a yönelik askeri saldırı başlattı. Başlatılan saldırılarla beraber borsalar, döviz kurları ve akaryakıt fiyatlarında sert dalgalanmalar görüldü.

Küresel piyasalardaki bu hareketlilik, Türkiye’yi de doğrudan etkiledi.

Tüpraş’ın duyurduğu fiyat artışlarına rağmen, aynı gün yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile “eşel mobil sistemi” geçici olarak başlatıldı.

Böylece jeopolitik risklerin etkisiyle oluşabilecek dev zamların büyük bir kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ayarlamasıyla karşılanarak vatandaşların üzerinden ekonomik yük alınmış oldu.

ESHOT'UN SAYIŞTAY RAPORLARINDA 3,22 MİLYARLIK AÇIK!

Dalgalanan akaryakıt fiyatlarının ardından gözler İzmir’de ulaşım hizmetini yürüten ESHOT’a çevrildi. En son yayımlanan 2024 Sayıştay Raporu’nda ESHOT bütçesinin 3,22 milyar TL açık vererek faaliyetlerini İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB) tarafından yapılan yardımlarla sürdürdüğü görülmüş ve “Bu verilere göre, bugün itibarıyla ESHOT faaliyet gelirleri ile akaryakıt ve personel giderlerini dahi karşılayamayacak durumdadır” ifadelerine yer verilmişti.

5 AYDA 5 MİLYAR 300 MİLYON TL'LİK YARDIM!

2025 yılı genelinde ESHOT’a 24 milyar 200 milyon TL bütçe ayrılmış olmasına rağmen, kurumun sadece ilk 5 aylık dönemde İzBB’den 5 milyar 300 milyon TL tutarında devasa bir yardım aldığı ortaya çıktı.

Geçtiğimiz yıla ait bu tablo, 2026’da başlayan jeopolitik kriz ve artan maliyetlerle birlikte ESHOT üzerindeki baskının ne denli kritik bir boyuta ulaştığını gözler önüne seriyor.

AKARYAKIT FİYATLARININ 1 YILLIK DEĞİŞİMİ

2025 yılının mart ayında 46,51 TL olan motorin fiyatı, 2026 Mart ayına gelindiğinde 66,6 TL seviyelerine ulaşmış durumda.

Motorin fiyatlarında bir yıl içinde yaşanan yaklaşık 20 TL’lik artış, büyük bölümü dizel yakıt kullanan belediye otobüslerinin işletme maliyetlerini ciddi ölçüde artırdı. Günlük yüz binlerce litre yakıt tüketen ESHOT için bu artışın belediye bütçesine milyonlarca liralık ek yük oluşturabileceği değerlendirilirken İzmirlilerin kafasında "Ulaşıma zam gelecek mi?" sorusu oluştu.

YILLIK 1 MİLYARI GEÇEN EK MALİYET!

Motorin fiyatlarına son bir yılda gelen yaklaşık 20 TL’lik artış, ESHOT’un günlük yakıt giderini 3,6–4,5 milyon TL civarında arttırdığı öngörülüyor. Bu da aylık 108–135 milyon TL, yıllık 1,3–1,6 milyar TL ek maliyet anlamına geliyor. Günlük yüz binlerce litre yakıt tüketen toplu taşıma hizmetinin mali yükü, belediyeden aktarılan desteklerle dolaylı olarak bütçeye yansıyor.