Elektrik Sayaçlarında Yeni Dönem: Milyonlarca Abonenin Sayacı Uzaktan Okunacak

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulmasının planlandığını açıkladı. İki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınmasının hedeflendiğini belirten Yılmaz, şebeke izleme kapsamında 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin de takip edileceğini bildirdi.

EPDK ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) iş birliğiyle düzenlenen “Elektrik Dağıtım Sektöründe Birinci İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri” etkinliğinde konuşan Yılmaz, enerji sektörünün yenilenebilir enerji, elektrikli ulaşım, enerji depolama ve dağıtık üretimle birlikte büyük bir dönüşümden geçtiğini söyledi. Bu değişimin yalnızca elektrik üretimini değil, dağıtım şebekelerinin işleyişini de etkilediğini belirten Yılmaz, daha güçlü şebekeler ve kaliteli hizmet sunan bir enerji altyapısı oluşturmayı hedeflediklerini ifade etti.

2026-2030 DÖNEMİNDE YATIRIM VE BAKIM KAYNAKLARI ARTIRILDI

Elektrik dağıtım hizmetlerinin ülke genelinde sürekli yatırım ve bakım gerektiren kritik bir altyapı olduğunu vurgulayan Yılmaz, 21 dağıtım şirketinin farklı coğrafi ve iklim koşullarında kesintisiz hizmet verebilmesi için güçlü bir yatırım ortamına ihtiyaç duyulduğunu belirtti. EPDK’nin 2026-2030 dönemini kapsayan düzenlemeleri hakkında bilgi veren Yılmaz, yatırım ve bakım kaynaklarında artışa gidildiğini söyledi. Yılmaz, “EPDK olarak 2026-2030 yıllarını kapsayan beşinci uygulama döneminde yatırım tavanını önceki döneme göre reel olarak yaklaşık bir buçuk katına, planlı bakım kaynaklarını ise 2,1 katına yükselttik” dedi.

Yatırımların yalnızca büyüklüğünün değil, vatandaşlara sunulan hizmetin kalitesine etkisinin de önemli olduğunu vurgulayan Yılmaz, kaynakların doğru alanlarda kullanılması, şebeke varlıklarının etkin yönetilmesi ve planlı bakım çalışmalarının somut sonuçlar vermesi gerektiğini ifade etti.

KESİNTİLER VE HİZMET KALİTESİ GELİR TAVANLARINI ETKİLEYECEK

Nisan 2026’da yayımlanan kalite faktörü düzenlemesine de değinen Yılmaz, elektrik dağıtım şirketlerinin performansının farklı göstergeler üzerinden değerlendirildiğini belirtti. Kesintilerin süresi ve sıklığı, teknik kalite, kullanıcı memnuniyeti ile iş sağlığı ve güvenliği göstergelerinin birlikte ele alındığını aktaran Yılmaz, bu ölçütlerin dağıtım şirketlerinin gelir tavanlarını da etkilediğini kaydetti. Yılmaz, “Amacımız, yatırımların, bakım faaliyetlerinin ve teknolojik gelişmelerin somut hizmet kalitesi artışına dönüşmesini sağlamaktır” diye konuştu.

EPDK 724 AR-GE PROJESİNİ KABUL ETTİ

Elektrik ve doğal gaz dağıtımına yönelik araştırma ve geliştirme çalışmalarına ilişkin verileri de paylaşan Yılmaz, Temmuz 2014’te başlayan AR-GE proje döneminden itibaren toplam 2 bin 85 başvuru yapıldığını, bunların 724’ünün kabul edildiğini açıkladı. Kabul edilen projelerin 619’unun elektrik, 105’inin ise doğal gaz dağıtımı alanında yürütüldüğünü belirten Yılmaz, dağıtım şirketlerinin artık yalnızca teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştiren kuruluşlar haline de geldiğini söyledi. Beş Eylül’de yayımlanan düzenlemelerle AR-GE ve yenilik faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların güncellendiğini aktaran Yılmaz, seri üretim öncesi prototip geliştirme, doğrulama testleri, pilot uygulamalar, saha gösterimleri, siber güvenlik testleri ve yerlileştirme çalışmalarının belirli koşullarda destek kapsamına alındığını ifade etti. Fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin düzenlemelerin de bu çerçeveye dahil edildiğini belirten Yılmaz, laboratuvarda başarılı olan ürünlerin sahada da aynı performansı göstermesi ve yeni yazılımların mevcut sistemlerle güvenli şekilde çalışmasının önem taşıdığını vurguladı. Yılmaz, AR-GE çalışmalarının ürün geliştirme faaliyetleriyle tamamlanmasının araştırma sonuçlarını uygulanabilir teknolojilere dönüştürmek açısından önemli olduğunu belirterek, “Önemli olan kamu kaynaklarıyla desteklenen çalışmaların somut ürünlere, yerli çözümlere ve güçlü bir teknoloji ekosistemine dönüşmesini sağlamaktır” dedi.

YERLİ YAZILIM PROJELERİNE TEŞVİK

Elektrik dağıtımında dijitalleşmenin şebeke yönetimi, arıza tespiti ve bakım süreçlerini değiştirdiğini belirten Yılmaz, sistemler arasındaki uyumun, hizmet sürekliliğinin ve siber güvenliğin öneminin giderek arttığını söyledi. Ocak 2023 AR-GE proje döneminden itibaren başvuruların alınmaya başlandığı “Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı” kapsamında 72 yazılım projesinin sunulduğunu, bunlardan 26’sının kabul edildiğini aktaran Yılmaz, yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik teşviklerin de sürdüğünü kaydetti. Yılmaz, “2026-2030 döneminde yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranındaki yüzde 5’lik artış da mevcut düzenleyici teşvikler arasında yer almaktadır” ifadelerini kullandı.

AKILLI SAYAÇ DÖNÜŞÜMÜ MART 2026’DA BAŞLADI

Milli Akıllı Sayaç Sistemi’nin EPDK tarafından desteklenen AR-GE çalışmalarının somut çıktılarından biri olduğunu belirten Yılmaz, sistemin uzaktan haberleşme ve şebekeden veri toplama imkanlarını geliştirdiğini söyledi. MASS’ın arıza tahmini, risk bazlı bakım, kayıp ve kaçakla mücadele ile afetlere karşı şebeke dayanıklılığı açısından yeni fırsatlar sunduğunu ifade eden Yılmaz, akıllı sayaç dönüşümünün bir Mart 2026 itibarıyla başladığını bildirdi. Yılmaz, eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin Akıllı Sayaç PRO’nun kurulumunun tamamlandığını belirterek, dönüşümde mümkün olan en düşük maliyetle en fazla sayıda sayacın yenilenmesinin temel ilke olduğunu vurguladı.

2027 SONUNA KADAR 7 MİLYON ABONE UZAKTAN OKUMA KAPSAMINA ALINACAK

Akıllı sayaçların yaygınlaştırılmasına ilişkin hedefleri açıklayan Yılmaz, 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulmasının planlandığını söyledi. Yılmaz, hedeflenen dönüşümle birlikte iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınacağını, ayrıca 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin şebeke izleme sistemi üzerinden takip edileceğini belirtti. Akıllı sayaç dönüşümüyle eş zamanlı olarak MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümünün de hizmete sunulduğunu aktaran Yılmaz, uygulama üzerinden Türkiye’deki elektrik abonelerinin tüketim ve üretim verileri, kesinti kayıtları, tazminat bilgileri ve planlı kesinti bildirimlerine erişebilmesinin hedeflendiğini ifade etti. Dönüşüm sürecinin farklı haberleşme yöntemlerinin devreye alınmasıyla devam edeceğini kaydeden Yılmaz, sayaç kurulumlarının EPDK tarafından yakından takip edildiğini söyledi. Yılmaz, “Akıllı sayaç dönüşümünde planlamanın gerisinde kalan şirketler ile ilgili gerekli tedbirlerin alınacağını da özellikle vurgulamak isterim” dedi.

AR-GE SONUÇLARININ YERLİ ÜRÜNLERE DÖNÜŞMESİ HEDEFLENİYOR

EPDK ile Elder iş birliğinde düzenlenen etkinliğin, 21 elektrik dağıtım şirketinin bilgi ve tecrübesini araştırmacılar, teknoloji geliştiriciler ve girişimcilerle buluşturduğunu belirten Yılmaz, yeni AR-GE ve ürün geliştirme düzenlemeleri kapsamında kuluçka merkezleri, hızlandırma programları, eğitim ve yaygınlaştırma faaliyetlerine yönelik giderlerin de belirli şartlarla desteklendiğini söyledi. Kurumun öncelikleri arasında daha güvenilir şebekeler, daha etkin yatırım ve bakım kararları, çalışanlar için daha güvenli çalışma koşulları ve tüketicilere daha kaliteli hizmet sunulmasının bulunduğunu kaydeden Yılmaz, yerli teknoloji ekosisteminin desteklenmeye devam edileceğini ifade etti. Yılmaz, “Kurum olarak düzenlemelerimizle yatırım ve hizmet kalitesini güçlendirmeye, AR-GE sonuçlarını uygulanabilir ürünlere dönüştürmeye ve yerli teknoloji ekosistemini desteklemeye devam edeceğiz” diye konuştu.

GERÇEK GÜNDEM