Emekli maaşlarına emsal kararı!

Konuyla ilgili emsal teşkil eden kararın alınmasına neden olan olayda, İzmir’de yaşayan emekli Yüksel Öztürk’ün kredi kullandığı banka şubesi, ödemeler aksayınca 8 aylık emekli maaşına bloke koydu. Yüksel de bunun yasalara aykırı olduğu gerekçesi ile İzmir 2. Tüketici Mahkemesi’ne dava açtı. Hakim Feryal Atay, dosya üzerinden yaptığı duruşmada avukatın talebini yerinde görüp, blokeyi kaldırdı ancak karar Yargıtay tarafından bozuldu. Yargıtay Genel Kurulu'nda alınan ve gerekçesi açıklanan son kararda ise "emekli maaşlarına bloke konulamayacağına" hükmedildi.

"KARAR EMEKLİLER İÇİN ÖNEMLİ BİR DURUM"

Kararı Gazete Duvar'dan Didem Mercan’a değerlendiren Hakim Orhan Gazi Ertekin, “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/(13)3-1980 esas 2021/829 karar ve 24.06.2021 tarihli kararı emekliler için çok önemli bir durum yaratmaktadır” dedi ve şunları söyledi:

“Emekliler, bankalardan kredi kullanırken veya kredi kartı alırken sözleşmelerde veya sözleşmelerin eki olarak imzaladıkları taahhütle emekli maaşının yattığı hesaplara bloke konulmasını kabul etmektedirler. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararına ilişkin olayda kredi çeken emeklinin kredi taksitlerini ödeyememesi üzerine banka tarafından emekli maaşına bloke koyulmak suretiyle kesinti yapıldığı tüketici olan emeklinin blokenin kaldırılması ve kesintilerin iade talepli davasında İzmir 2. Tüketici Mahkemesi hakimi Feryal ATAY tarafından davanın kabulüne karar verilmiş, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi kararının temyizi üzerine, emeklinin muvafakati ile emekli maaşı hesabından kesintinin mümkün bulunmasına ve davacının, davalı bankaya verdiği temlik ve taahhütnamelerin muvafakat niteliğinde olmasına göre mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuş, mahkeme hakiminin direnme kararı üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca inceleme yapılmıştır.”

Hakim Ertekin, “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, İcra iflas kanunun 82. maddesinde haczedilemeyecek mal ve haklar düzenlenmiş olup emekli maaşının da haczedilemeyeceğine, 5510 sayılı kanunun 93/son maddesi uyarınca kredinin alınması sırasında takas ve mahsup yönünde verilen muvafakatin geçerli olmayacağını, borçlunun iktisadi ve sosyal açıdan varlığını sürdürebilmek için şahsi emeğini ortaya koyarak bir gelir elde etmişse bunun üzerine haciz koymanın Anayasanın 17. maddesindeki 'Herkes yasama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir' düzenlemesine aykırılık teşkil edeceğine karar vermiştir” dedi.

"YARGITAY'IN İLK YORUMU KABUL EDİLEMEZDİ"

Ertekin sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı öncesinde Yargıtay 13. Hukuk Dairesince emekli maaşına bloke konulmaması halinde bankanın alacağının tahsilinin mümkün olmayacağı ve borcun hiç ödenmemesi sonucunu doğuracağı, bu durumun kabul edilemez olduğunu belirten kararlar verilmiştir. Emekli maaşının tamamına bloke konulması halinde, başka geliri olmayan davacının emekli maaşının tamamına bloke konulması nedeniyle asgari geçim masraflarını karşılayamayacağı açlığa mahkûm edileceği gerçeği göz ardı edilmemelidir. Yargıtay’ın bu noktadaki tercihi ekonomik borç niteliğindeki bir ilişkinin emeklinin en temel yaşam koşullarından mahrum bırakılmakla sonuçlanmasını kabul etmek yönündedir ki eski Roma hukukunun tersine modern hukuk düzenleri böyle bir yorumu kabul etmez. Çünkü, modern hukuk düzenlerinde ekonomik borç kişilerin hak ve özgürlüklerinin özüne dokunan sınırlamaları kabul edemez. Diğer yandan emekliye kredi kullandıran bankanın kredi kayıt bürosundaki bilgileri de görebildiği, başka teminat alınmıyorsa emekli maaşının ve kredi taksitlerinin değerlendirilerek kredi kullandırılması esastır.”