Hazine'den "iç borç çevirme" rekoru: 30 ayın zirvesinde!

İlk çeyrekte hedefin yüzde 50 üzerinde iç borçlanma gerçekleştiren Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın iç borç çevirme rasyosu da yüzde 203,44’e çıktı. Hazine, ödediği her 1 TL borç karşılığında yeniden 2.03 lira borç alırken, en hızlı büyüyen müşterisi de yerli özel bankalar oldu.

ekonomim.com'dan Şebnem Turhan'ın haberine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı yılın ilk çeyreğinde tahvil ve kira sertifikası ihraçlarıyla 218.7 milyar lira iç borçlanma yaptı. Planlanan 142.5 milyar liralık iç borçlanma hedefinin 76.2 milyar lira üzerinde bir ilk çeyrek iç borçlanması gerçekleştirilirken Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın şubat itibariyle iç borçlanma oranı 3 aylık hareketli ortalamada yüzde 203,44 ile Ağustos 2020 sonrasındaki en yüksek seviyeye ulaştı. Bakanlığın verilerine göre TL cinsi iç borç çevirme oranı şubat itibariyle yüzde 219,3'e ulaştı. Merkez Bankası’nın regülasyonları bankacılık sektörünü Hazine’nin sabit kuponlu tahvil ihraçlarına yönlendirirken geçen yıl şubata göre iç borç stokunda alınan payda en hızlı artış yerli özel bankalarda yaşandı.

MAYIS SONRASI TEMMUZ VE AĞUSTOS YÜKLÜ

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın verilerine göre Hazine’nin önünde yoğun iç borç ödemelerinin yaşanacağı bir 6 ay bulunuyor. İlk yüklü iç borç ödemesi mayıstaki 103.1 milyar liralık servis olacak. Mayısta 15.4 milyar liralık ana paraya karşın 87.7 milyar lira faiz ödemesi yapacak olan Hazine’nin temmuz ve ağustosta da yüklü iç borç servisleri bulunuyor. Temmuzda 105.1 milyar liralık anapara 11.7 milyar liralık faizle 116.8 milyar liralık, ağustosta ise 66.1 milyar lira ana paraya karşılık 58.3 milyar liralık faizle 124.4 milyar liralık iç borç servisi gerçekleştirilecek.

Merkez Bankası bankacılık sektörüne hem krediler hem de yabancı para mevduat oranı alanlarında belli sınırlar koyuyor ve bu sınırlar aşıldığında ek menkul kıymet alım zorunluluğu getiriyor. Bu durum Hazine’nin çok daha uygun maliyetli borçlanmasına neden olurken bankacılık sektöründe de sabit kuponlu tahvillere olan talebi artırıyor. Hazine hem vadeyi uzatır hem de maliyeti düşürürken iç borç çevirme rasyosu da yükseliyor. Geçen yılsonunda yüzde 132 olan iç borç çevirme rasyosu 2021 yılında ise yüzde 90 seviyesindeydi. Şimdi ise yüzde 200’ler aşılmış durumda.

Hazine’nin verilerine göre geçen yıl şubatta toplam borç stokunun yüzde 47,39'u iç borç stokuydu.

Bu oran bu yıl şubatta yüzde 48'e yükseldi. Toplam borç stoku içinde sabit faizli tahvillerin payı yüzde 24,55 iken bu yıl şubatta 2.67 puanlık yükselişle yüzde 27,17'ye çıktı. TÜFE'ye endeksi tahvillerin payı da yüzde 10,57'den 1.09 puanlık azalmayla yüzde 9,48'e indi.

KAMU BANKALARININ PAYI DÜŞTÜ

İç borç kompozisyonunda yurtiçi yerleşiklerin payı geçen yıl şubatta yüzde 97,83 iken bu yıl şubatta 1.44 puanlık artışla yüzde 99,27'ye yükseldi. Bankacılık kesiminin payı da 4 puanlık artışla yüzde 77,52'ye çıkarken en hızlı artış yerli özel bankalarda yaşandı.

Kamu bankalarının iç borç stokundaki payı geçen yıl şubata göre 2.84 puan azalarak yüzde 34,95'e geriledi, yerli özel bankaların payı yüzde 20,06'dan 3,68 puanlık artışla yüzde 23,74'e yükseldi. Yabancı bankaların payı ise 2.68 puanlık artışla yüzde 8,95'ten yüzde 11,63'e çıktı. Yabancıların geçen yıl şubatta yüzde 2,17 olan payı ise yüzde 0,73'e kadar düştü.

Ekonomistler Hazine’nin iç borç çevirme rasyosunun yükselişinin piyasaya ödediğinden fazla piyasadan borçlanma anlamına geldiğini dile getirerek borç verilebilir tüm kaynaklara Hazine’nin talip olduğunu vurguladı. Bu nedenle piyasaya verilebilecek kaynakların çoğunun Hazine’nin fonlanmasına gittiğini dile getiren ekonomistler özel sektörün ise bu kaynaklara erişiminin ise böylece azaldığını vurguladı. Ekonomistler, Hazine’nin nakit açığının şubatta 171.5 milyar lira ile rekor seviyeye çıkmasının da iç borç çevirme rasyosundaki artışta önemli olduğunu dile getirdi.