İZDEDA'dan ‘kooperatif’ formülü: Depremzedeler kendi başının çaresine bakacak!

İzmir Seferihisar açıklarında 30 Ekim 2020’de 117 kişinin ölümü ile sonuçlanan depremin ardından 15 ay geçti. Yaklaşık 85 bin kişi evini kaybederken depremzedelerin sorunları hâlâ çözülemedi. Verilen sözlerin yerine getirilmemesinden ve yurttaşların arazilerinin ellerinden alınmasından dolayı mağduriyet arttı. Para karşılığı hak sahiplerine konut yapan TOKİ’nin teslim ettiği evlerde eksiklikler çıktı. Yüzlerce depremzede hâlâ evine kavuşamadı. Kredilerin yüksek ve kısa vadeli olmasından dolayı kredi çekemedi, yıkılan evlerini yapamadı. Hükümetin sıfır faizli kredi vaadi ise gerçekleşmedi.

Depremzedelerin yalnız bırakıldığını belirten İzmir Depremzedeleri Dayanışma Derneği (İZDEDA) Başkanı Haydar Özkan,  çözümü kooperatifleşmekte buldu. Konu hakkında açıklamada bulunan dernek başkanı Özkan kooperatif formülü ile toplu alımlar yaparak buradan bir kar yaratarak inşaat maliyetlerini azaltmayı hedeflediklerini belirtti.

Özkan konu hakkında uzun süredir görüşmeler yaptıklarını TMMOB ile aralarındaki buzların eridiğini ve bu konuda beraber hareket ettiklerini açıkladı

FAİZSİZ DESTEK
Özkan, ‘’ 15 aydır herkesten bir şey istedik. Deprem olduktan sonra inşaatlarımızı yapalım dediğimizde maliyetler 300 bin TL’ye çıkıyordu biz fazla diyorduk onun için bize emsalle destek olun dedik. 11 ay boyunca ne emsal alabildik ne de kredi alabildik. Daha sonra belediyeler emsali verdi ama krediler unutuldu. Daha sonra 400 bin lira kredi verildi ama faiz oranları hiç düşürülmedi. Biz bunu nasıl ödeyeceğiz? Biz devletimizden ödeyebileceğimiz bir kredi oluşturmasını istedik. Faizsiz destek ile devletimiz vatandaşına desteğini göstermiş olacaktı ama olmadı. Şimdi biz bir kooperatif kuralım kararı aldık normal şartlarda müteahhitin edeceği yüzde 20, yüzde 30 kar payını aşağı çekeceğiz, KDV indirim oranı kentsel dönüşümde yüzde 1’miş gibi görünüyor ama asla uygulanabilir değil. Kooperatif gelince bu KDV oranı yüzde 1’e inecek. Biz bu yolla şu andaki verilen fiyatların altına konutlarımızı yapabiliriz diye düşünüyoruz. Müteahhitler taşeron sistemi ile devreye girecek bizim buradaki amacımız şu; eski sistemdeki kooperatif sistemini kafasından atsın herkes, öyle bir şey yok. Kredi sistemi yine devrede, emsal devrede, biz kooperatifin ömrünü 3 yada bilemedin 4 yıl olarak öngörüyoruz. Bina kendi bazında kooperatifini kuracak İZDEDA Kooperatifi altına girecek. Üst birlik olacak bu şekilde inşaatlarımızı yapıp, toprağa gömülen umutlarımızı tekrar çıkartmak istiyoruz. Krediden yine yararlanacağız, bize kredi vermek zorundalar aksi takdirde yine yapamayız. Biz bu hamle ile maliyetleri 500, 600 bin liraya düşürmeye çalışıyoruz. Bize şu an 800 bin lira kredi bile verilse önemli olan düşük faizli olması’’ dedi. 

TMMOB İLE İŞBİRLİĞİ
Özkan konuşmasına şöyle devam etti, ‘’Her binanın bir yönetimi olacak, kooperatifini kuracak, oradan bir temsilcisi olacak. Üst birlikte temsilciler kurulu olacak. Alınacak malzemeler örneğin bir apartman için değil de bütün apartmanlar için alacağımızı öngörerek burada pazarlık gücümüzün olacağını düşünüyoruz. Bizim internet sitemiz olacak malik sisteme dokunduğu zaman benim param nereye gitmiş hepsini görecek. Müteahhitleri danışmanlar kurulumuz seçecek, kredibilitesi ölçülecek onlara uyan müteahhitler çalışacak. Çantacı müteahhiti biz buradan göndermek istiyoruz. Kat maliklerinden toplanan paralar apartmanların kooperatif bünyesinde toplanacak, 7 kişilik kooperatif heyetinde olacak her bina kendi parasını kendi yönetecek. Kooperatifi kurma girişimimiz başladı, şu an kuruluyor. 8-10 binamız şu an ayrı olarak kooperatifini kurma çabası içinde. TMMOB ile birlikte hareket ediyoruz bu konuda, aramızda buzlar eridi. Emsal ile desteklerini istiyoruz yine ama şu an bunu konuşmuyoruz. İnşaat Mühendisleri Odası da bize yardımcı olacak. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, CHP İzmir İl Başkanı Deniz Yücel ve AK Parti İzmir İl Başkanı Kerem Ali Sürekli ile de görüştük onlar da bize desteklerini ilettiler. Destekçilerimize teşekkür ediyorum.’’