İzmir’in ana ulaşım hattı için kritik dava: Özelleştirme yargıya taşındı!

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre iki otoyolun özelleştirme programına alınmasına ve 2010 yılında programa alınan köprü ve otoyolların özelleştirilmesine karar verilmişti.

KAMU YARARINA AYKIRI

Birleşik Kamu İşkolu Sendikaları Konfederasyonu (Birleşik Kamu-İş), Cumhurbaşkanı Kararı ile boğaz köprüleri ve stratejik otoyolların 30 yıllığına özelleştirme kapsamına alınmasına karşı Danıştay’a başvuru yaptı. Konfederasyon tarafından Danıştay’a sunulan dava dilekçesinde, söz konusu kararın kamu yararına aykırı olduğu, telafisi güç ve imkansız kamu zararları yaratacağı ve Anayasa’ya aykırılık taşıdığı dile getirildi.

Birleşik Kamu-İş, idarenin savunmasının alınması beklenmeksizin yürütmenin durdurulmasını ve Cumhurbaşkanı Kararı’nın tümüyle iptal edilmesini istedi.

Dava dilekçesinde söz konusu köprü ve otoyolların inşaat ve kamulaştırma maliyetlerinin tamamen ödenerek, borçlarının kamu tarafından kapatıldığı belirtildi. Devlet tarafından işletilen bu yapıların kesinlikle zarar etmediği söylendi. Yalnızca 2026 yılının ilk 7 ayında bu yollardan 400 milyon dolar nakit kamu geliri elde edildiği, yıllık ortalama gelirin ise en az 700 milyon dolar olduğu söylendi. Düşük tarife seviyeleriyle dahi 30 yıllık işletme süresinde Hazine’ye aktarılacak en az 21 milyar dolarlık garanti net gelirden vazgeçilmesinin hiçbir rasyonel ve iktisadi gerekçesinin bulunmadığı vurgulandı.

BÜTÇE HAKKI GÖZARDI EDİLDİ

Dava dilekçesinde Anayasa’nın 47. maddesince kamu yatırımlarının ve varlıklarının özelleştirilme esaslarının ancak kanunla düzenlenebileceği; Cumhurbaşkanı Kararı ile gerçekleştirilen bu düzenlemenin Anayasa’nın yasama yetkisi ve mülkiyet kurallarına aykırı olduğu dile getirildi. Ayrıca idari işlem öncesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya KGM’nin yetkili kurulları tarafından hazırlanmış gerekçeli fizibilite raporlarının bulunmadığı, Sayıştay denetiminin ve TBMM'nin "Bütçe Hakkı"nın göz ardı edildiği vurgulandı.

Yine dava dilekçesinde, Boğaz köprüleri ve ana ulaşım koridorlarının fiziki ve coğrafi açıdan "Doğal Tekel" niteliğinde olduğu, bu alanların özel sektöre devrinin kamu kontrolü dışında "Özel Tekeller" yaratacağı da ifade edildi.

Ulaşım hakkının Anayasa'nın 23. maddesindeki seyahat özgürlüğünün ön koşulu olduğu ifade edilen dava dilekçesinde ayrıca ana ulaşım ağlarının ve boğaz geçişlerinin ülke bütünlüğü ve milli güvenlik açısından stratejik önem taşıdığı da vurgulandı.

Konfederasyon vekilleri ayrıca, karara dayanak oluşturan 4046 sayılı Kanun'un 3. ve geçici 29. maddelerine ilişkin diğer mevzuat hükümlerinin; yürütmeye çerçevesi çizilmemiş, doğal tekelleri korumayan sınırsız devir yetkisi vermesinden dolayı Anayasa’ya aykırı olduğunun altı çizilerek Anayasa’nın 152. maddesince dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) gönderilmesi ve sonucunun beklenmesini istediler. Başvuruda işlemin yürütmesinin durdurulması da istenerek aksi halde Özelleştirme İdaresi tarafından ihale hazırlıklarının başlatılacağı, sözleşmeler bağıntılanarak geriye dönülmesi imkânsız kamu zararlarının doğacağı belirtildi.

Davanın öncelikli olarak duruşmalı incelenmesi ve Cumhurbaşkanı Kararı’nın tümüyle iptal edilmesi talep ediliyor.