Sayıştay'ın İzmir Büyükşehir raporu: Çöp suyu, büfe devri, huzur hakkı...

Sayıştay, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 2025 yılı raporunu yayımladı.

Raporda katı atık depolama sahasındaki çöp sızıntı suyunun kanalizasyona deşarjı, yükleniciler tarafından ödenmesi gereken kamulaştırma bedelinin belediye tarafından ödenmesi, belediye şirketindeki taşınmazların üçüncü kişilere devredilmesi, huzur hakkı ödemelerinde hatalar gibi tespitler de yer aldı.

Sayıştay'ın Büyükşehir Belediyesi'ne ait bazı tespitler şu şekilde:

Katı Atık Depolama Sahasındaki Çöp Sızıntı Suyunun Kanalizasyon Hattına Deşarj Edilmesi

“Yapılan incelemelerde Harmandalı Katı Atık Depolama Sahasındaki çöp sızıntı suyunun arıtmadan geçirilmeden kanalizasyon hattına deşarj edildiği görülmüştür. İdare tarafından işlettirilen katı atık depolama tesisinin arıtma tesisi olmaması sebebiyle çöp sızıntı suyu kanalizasyon sistemine deşarj edilmektedir. Bu suyun kanalizasyon hattına deşarj edilmesi kirletici etkisinin yüksek olması sebebiyle arıtma tesisinin verimini düşürmekte ve arıtma tesisinin arıtma fonksiyonunu zayıflatmasına sebebiyet vermektedir. Mevzuat hükümlerinde de arıtma tesisinin verimini düşüren atıksuyun kanalizasyon sistemine deşarj edilmemesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Kamu İdaresi cevabında, sızıntı suyu arıtma tesisi, atık tesisine ait imtiyaz sözleşmesinde bulunmadığı ifade edilerek hukuki sürecin incelendiği belirtilmiştir. Sonuç olarak Harmandalı katı atık depolama sahasına sızıntı suyu arıtma tesisinin kurulması gerekmekte olup sızıntı suyunun kanalizasyon hattına deşarj edilmesi engellenmelidir.

Yükleniciler Tarafından Ödenmesi Gereken Taşınmazlara İlişkin Kamulaştırma Bedellerinin Belediye Tarafından Ödenmesi

“Yapılan incelemelerde İdare tarafından kamulaştırılan ve kamulaştırma bedellerinin yükleniciden tahsil edilmesi gereken yapım işinde bu bedellerin yükleniciden tahsil edilmediği tespit edilmiştir.

Katı Atık Depolama ve Transfer İşlemlerinin Düzenlemelere Uygun Yürütülmemesi

Bergama katı atık depolama sahasına sızıntı suyu arıtma tesisi yapılmasına rağmen sahadan çıkan çöp sızıntı suyunun kanalizasyon hattına deşarj edildiği, deşarj edilen çöp suyunun arıtma kabiliyeti olmayan Bergama arıtma tesisine yönlendirildiği tespit edilmiştir.

Belediye Şirketine İşletme Hakkı Devredilen Taşınmazların Üçüncü Kişilere Devredilmesi

Büyükşehir Belediyesinin şirketine verilen ekmek satış büfelerinin ihale yapılmaksızın üçüncü kişilere verildiği görülmüştür.

Belediye şirketine meclis kararıyla işletmesi devredilen büfelerin şirket tarafından üçüncü kişilere işletmesinin devrinin ihale şartnamesi düzenlenerek ihale yoluyla şeffaf, rekabete uygun ve saydamlığı sağlayacak şekilde, sürenin belirli olması gibi hususları da içerecek biçimde 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre verilmesi gerekmektedir.

Şirkete Ait Borçlar Nedeniyle Belediyenin Gelirlerinden Yapılan Kesintilerin Şirketlere Rücu Edilmemesi

Büyükşehir Belediyesine İller Bankası aracığıyla gelen gelirlerden şirketlerin vergi borçlarının kesildiği ve kesilen bu tutarların şirketler tarafından geri ödenmediği görülmüştür.

Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde; Sözleşme Konusu Olmaması Gereken Konularda Düzenlemeler Yapılması

Sosyal denge ödenmesine ilişkin sözleşmeye toplu sözleşmenin konusu olmayan ve Kanun ile diğer mevzuata aykırılık oluşturan hükümlerin konulduğu görülmüştür.

Kültür Merkezinin Bazı Derneklere Ücretsiz Kullandırılması

Yapılan incelemelerde İdareye ait kültür merkezinin bazı derneklere ücretsiz olarak tahsis edildiği görülmüştür. Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde kültür merkezi, düğün salonu gibi yerlerden istifade edenlerden belediye meclisince düzenlenen tarifeye göre ücret alınması gerekmekte olup dernek veya vakıflardan herhangi bir ücret alınmaması, kamu kaynağının mevzuata aykırı olarak kullandırılması anlamına gelmektedir. Söz konusu husus hem 4736 sayılı Kanun’a, hem 5018 sayılı Kanun’a hem de 5393 sayılı Kanun’a aykırıdır. Denetim tespiti üzerine Kamu idaresi tarafından verilen cevapta Meclis Kararına istinaden ücretlendirmelerin yapıldığı ifade edilmiş olsa da yapılan incelemelerde bazı dernek ve vakıflara kültür merkezlerinin ücretsiz tahsisinin yapıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak İdare, iş ve işlemlerini gerçekleştirirken kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun hareket etmek zorundadır. Dolayısıyla dernek ve vakıflarla ilişkilerde gerek 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesi gerekse de 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi uyarınca kamu kaynağı kullandırılması mümkün değildir

Yönetim Kurulu Üyelerine Ödenen Huzur Hakkı Ödemelerinde Hatalar Bulunması

Şirketlerin yönetim kurulu üyelerinin murahhas üyelik ücretinin yönetim kurulu kararıyla belirlendiği görülmüştür. Yönetim kurulu üyelerine ödenen murahhas üyelik ücretlerinin yönetim kurulu kararıyla belirlenmesi 6102 sayılı Kanun’a aykırılık oluşturması nedeniyle ya esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla belirlenmesi gerekmektedir.