Nâzım’ın dünyası 'ROMANTİKA' ile İzmir’de

İZFAŞ tarafından düzenlenen 95. İzmir Enternasyonal Fuarı, bu yıl Nâzım Hikmet’in bugüne kadar Türkiye’de açılmış en kapsamlı sergisine ev sahipliği yapacak. Yapımcılığını Folkart’ın üstlendiği İzmir Büyükşehir Belediyesi iş birliği ve ev sahipliğinde hazırlanan “Romantika/Bir Ömrün Seyrüseferi”, Kültürpark Atlas Pavyonu’nda ziyarete açılacak.

Küratörlüğünü Yüksek Mimar ve Nâzım Hikmet Araştırmacısı M. Melih Güneş’in, sergi tasarımını Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Görevlisi Ömer Durmaz’ın üstlendiği “ROMANTİKA/Bir Ömrün Seyrüseferi”, Nâzım Hikmet’in yaşamını klasik bir biyografi anlayışının ötesinde ele alıyor. 

Yaklaşık 2 bin 125 metrekarelik alanda, fuaye dâhil 15 salonda kurulacak sergi; Türkiye ve yurt dışındaki çok sayıda kişi, kurum, arşiv ve koleksiyondan bir araya getirilen yüzlerce belgeyi, elyazmalarını, şairin kişisel eşyaları ve görsel-işitsel kayıtlarını; edebiyat, resim, heykel, fotoğraf, film ve tasarım gibi farklı disiplinlerle buluşturuyor.

NÂZIM’IN İZMİR’İ

Serginin adı, Nâzım Hikmet’in 1962 yılında tamamladığı, otobiyografik nitelikler taşıyan son romanı “Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim” için ilk olarak seçtiği “Romantika” adından geliyor. Romanın zaman örgüsünün İzmir’de başlayıp yine İzmir’de son bulması, serginin İzmir’de açılmasına da özel bir anlam kazandırıyor. 

Nâzım Hikmet’in 1925’teki İzmir günleri, Güneşi İçenlerin Türküsü ve Kuvâyi Milliye ile kurulan bağlar, İzmir’i serginin ana anlatı eksenlerinden biri hâline getiriyor.

SERGİYE KATKI VERENLER

Rusya Devlet Edebiyat ve Sanat Arşivi, Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı, Moskova Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı, Ara Güler Arşiv ve Araştırma Merkezi gibi kurumlar arşivlerini sergi için açtı. Sergi, Vera Tulyakova Hikmet’in arşivi, koleksiyoner Gürkan Us’taki eserler ile Nâzım Hikmet’in yaşamına bir şekilde dokunan Abidin Dino, Avni Arbaş, Doris Kahane, Natalya Gonçarova, Jak İhmalyan’ın eserlerinden bir araya getirilerek hazırlandı. Türk resim sanatının son dönem önde gelen genç temsilcilerinden Sedat Girgin, sergi için özel olarak bir esere imza atıyor. Sergide Nâzım Hikmet’in kendi yaptığı bazı resimlere de sergide yer verilecek.

TUGAY: NÂZIM HİKMET’İN YAŞAMI İZMİR’DE

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil TUGAY, sergiye ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: 

“Tarihi boyunca pek çok ilke önderlik eden İzmir Enternasyonal Fuarı, 95’inci yıl gururunu yaşarken yine benzersiz bir organizasyona ev sahipliği yapıyor. Dünyanın dört yanında iz bırakan, edebiyata damga vuran büyük şairimiz, yazarımız Nâzım Hikmet adına Türkiye’nin en kapsamlı sergisini açmaktan mutluluk duyuyoruz. ‘Romantika: Bir Ömrün Seyrüseferi’ başlıklı sergi, İzmir mavisini Nâzım Hikmet’in özgürlük mavisiyle buluşturuyor. Büyük şairimizin yaşamına, sanatına ve günümüzdeki etkisine odaklanan sergi, bir bakıma İzmir’e geri dönüş hikâyesi, bizim için bu açıdan da çok önemli. Sergiye adını veren, Romantika, Türkçede ‘Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim’ adıyla basılan otobiyografik romanının ilk adı ve bu roman, yüz yıl kadar önce İzmir’de başlıyor. Böylece hikâye, yüz yıl sonra başladığı yere geri dönmüş oluyor.”

Cemil Tugay, “Serginin yapımını üstlenen Folkart’a, emeği geçen tüm kurum ve kişilere, akademisyenlerimize, sanatçılarımıza ve organizasyon ekibine teşekkür ediyorum. Sergi çok değerli koleksiyonları, kurumları ve kişileri bir araya getiriyor. Sergi ‘Dörtnala gelip Uzak Asya’dan’ dizelerinde anlattığı Anadolu’dan dünyaya sesleniyor. Bu serginin tüm coğrafyalara ulaşmasını umut ediyorum çünkü onun edebiyatı yüzyılları ve sınırları aştı, tüm dünyayı etkilemeye devam ediyor. Nâzım Hikmet, ‘Çok yorgunum, beni bekleme kaptan’ diyordu ama biz okurları o ‘çınarlı, kubbeli, mavi liman’da şairi beklemeye devam ediyoruz. Herkesi, 15 Ocak 2027 akşamına kadar açık olacak sergimize, Kültürpark Atlas Pavyonu’na bekliyoruz.”  diye konuştu.

SANCAK: İZMİR’DE AÇILAN BİR KAPI

Folkart Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Sancak, yıllardır İzmir’in kültür ve sanat yaşamına katkı sunmayı önemli bir sorumluluk olarak gördüğünü belirterek şöyle konuştu:

“Bir kentin kimliği yalnızca binalarıyla, yollarıyla ve meydanlarıyla oluşmuyor. Kentleri kalıcı kılan; hafızaları, sanatçıları, edebiyatçıları ve hikâyeleridir. Sanatı geniş kitlelerle buluşturmayı, önemli kültürel mirasları görünür kılmayı ve özellikle genç kuşakların bu mirasla doğrudan ilişki kurmasını çok önemsiyoruz.” 

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay başta olmak üzere, serginin hazırlanmasında emek veren herkese teşekkür eden Mesut Sancak, sözlerine şöyle devam etti: 

“Romantika, Nâzım Hikmet’in son otobiyografik romanı ‘Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim’ için ilk seçtiği isim. Bu ismin İzmir’de açılan bir Nâzım Hikmet sergisi için çok özel bir anlamı var. Çünkü roman İzmir’de, bir kulübede başlıyor. Nâzım Hikmet bizi yaklaşık yüz yıl önceki İzmir’e götürüyor; ardından o küçük kulübeden geriye doğru açılan hatıralarla koca bir ömrün içine giriyoruz. Yani İzmir’de açılan bir kapıdan, şairin bütün ömrüne doğru yolculuğa çıkıyoruz. Folkart olarak İzmir Enternasyonal Fuarı’nın çatısı altında onun böylesine değerli bir kültür mirasını İzmir’de yeniden görünür kılmaktan, genç kuşaklarla buluşturmaktan, kentimizin ve Türkiye’nin kültürel hafızasına kalıcı bir notla birlikte önemli bir katkı sunmaktan büyük mutluluk ve gurur duyuyoruz.”

GÜNEŞ: YAŞAMAYA DEVAM EDEN BİR ÖMÜR

Serginin küratörü Yüksek Mimar M. Melih Güneş ise “Romantika”nın klasik bir yaşam öyküsü sergisi olmadığını vurgulayarak, büyük emek verilen sergiyle ilgili şunları söyledi:

“Bu sergide Nâzım Hikmet’in hayatını tarihler ve olaylar üzerinden eksiksiz bir kronoloji içinde anlatma iddiasında değiliz. Farklı koleksiyonlardan, oğlu Mehmet Hikmet’in Fransa’daki evinden ve Moskova’da yaşadığı evden gelen belgeler, kişisel eşyalar, elyazmaları, mektuplar ve sanat eserleri bize çok daha katmanlı bir Nâzım Hikmet anlatısı kurma imkânı veriyor. Her belge yalnızca bir yaşamın değil, bir düşüncenin, bir edebiyatın ve bir dönemin tanıklığını taşıyor. ‘Romantika / Bir Ömrün Seyrüseferi’ ile ölümle tamamlanmış bir hayatı değil; eserleri, kitapları ve kültürel mirasıyla bugün de yaşamaya devam eden bir ömrü anlatıyoruz” şeklinde konuştu.

Nâzım Hikmet Romantika/Bir Ömrün Seyrüseferi”, 5 Eylül’den itibaren 95. İzmir Enternasyonal Fuarı kapsamında Kültürpark Atlas Pavyonu’nda ziyaret edilebilecek. Sergi 15 Ocak 2027’ye kadar açık kalacak.