İsrail'de İlk Resmi Sonuçlar Geldi: Netanyahu'ya Soğuk Duş, Filistinliler Kilit Rolde

İsrail'de dün yapılan parlamento seçimlerinin ardından oyların yarısından fazlası sayılırken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalif blok ve Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu, koalisyon kurmak için yeterli 61 milletvekiline ulaşamadı.

OYLARIN YÜZDE 57,3'Ü SAYILDI

Oyların yüzde 57,3'ü sayıldıktan sonra ortaya çıkan sonuçlara göre, iktidar bloku 55, muhalefet bloku ise 49 sandalye ile seçim yarışını sürdürüyor.

Seçimin bu şekilde sonuçlanması halinde, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon kurmak için gerekli sayı olan 61 milletvekiline iki blok da erişemiyor.

NETANYAHU'NUN PARTİSİ BİRİNCİ PARTİ KONUMUNDA

Mevcut tabloda, iktidardaki Likud Partisi 27 sandalye alırken, Eisenkot'un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırada yer alıyor.

İSRAİL VATANDAŞI FİLİSTİNLİLER KİLİT ROLDE

Seçimde İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler toplam 16 sandalyeyle kilit konuma yükseliyor. Bu grupta üç partinin birleşiminde oluşan Ortak Liste'nin 12, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisinin ise 4 milletvekili çıkarması bekleniyor.

Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in "Birlikte Listesi" 11, Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 8, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise 9 sandalye bandında seyrediyor.

İktidar blokundaki Ultra-Ortodoks Yahudileri (Haredi) temsil eden Şas Partisinin 7, Birleşik Tevrat Yahudiliğinin 9, Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi ile Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisinin ise 6'şar milletvekili elde edeceği öngörülüyor.

HİÇBİR BLOK 61 SANDALYEYE ULAŞAMAZSA NE OLACAK?

Hiçbir bloğun hükümet kuracak çoğunluğu elde edemediği durumda, İsrail'i bekleyen 3 olası senaryo öne çıkıyor.

1) ARAP PARTİLERİNİN DESTEKLEDİĞİ AZINLIK HÜKÜMETİ İHTİMALİ

Eisenkot'un liderliğindeki muhalefet bloğunun önündeki az sayıda seçenekten birisi, Knesset'te 16 sandalyeye ulaşan Arap partilerinin dışardan desteğini alarak bir azınlık hükümeti kurmak. Ancak bu, yeni hükümetin görev süresi boyunca Arap milletvekillerinin taleplerini dikkate alması anlamına geliyor.

Talepleri arasında ev yıkımlarının durdurulması, Arap toplumlarında suçla mücadele edilmesi ve Filistinlilerle siyasi çözümün önünün açılması yer alıyor.

Eisenkot, böyle bir ittifaka ilişkin henüz kesin bir tutum ortaya koymadı. Ancak daha önce kurmayı hedeflediği koalisyonda Arap partilerine yer vermeyeceğini açıklamıştı. Seçim sonuçlarının ardından 'siyonist hükümet' vurgusu yapması da bu yönde verilen bir mesaj olarak değerlendiriliyor. İsrail siyasetinde Arap partileriyle işbirliğinin bir tabu olarak görüldüğünü eklemek gerek.

2) ULUSAL BİRLİK HÜKÜMETİ İHTİMALİ

Yeni hükümetin kurulması için gündeme gelen bir diğer senaryoda Netanyahu, Eisenkot ve diğer partileri bir araya getiren bir birlik hükümeti. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ve Trump yönetiminin bu formülde yana olduğu iddiaları seçime kısa süre kalan sıklıkla konuşulmuştu.

Bu senaryoda Netanyahu ve Eisenkot'un partileri birkaç muhalefet partisini de yanına alarak bir hükümet kuruyor. Başbakanlık göreviyse iki lider arasında dönüşümlü olarak yürütülüyor. Bu senaryoda aşırı sağcılar Ben-Gvir ve Smotrich'in koalisyonun dışında kalması Batı'ya daha yakın, merkezde siyaset yapan bir hükümet ihtimalini de güçlendiriyor.

Ancak bu planın önündeki en büyük engel, hiçbir muhalefet partisinin Netanyahu liderliğindeki bir hükümete dahil olmak istememesi. Netanyahu'nun ise böyle bir koalisyona açık olduğu belirtiliyor.

3) SEÇİMLERİN TEKRARLANMASI İHTİMALİ MASADA

İsrail yasalarına göre Knesset seçimleri normal koşullarda dört yılda bir yapılıyor. Ancak siyasi sistemin işleyen bir hükümet kuramaması veya erken seçime ilişkin diğer yasal koşulların oluşması halinde sandığa daha erken gidilebiliyor.

Hükümetin kurulamadığı senaryoda da birkaç ay sonra yeniden seçim yapılması muhtemel. Tabii bu süreçte, ülkeyi yöneten ve İsrail'in gündemini belirleyecek ismin Binyamin Netanyahu olacağını da atlamamak gerek.

Partilerin kendi öncelik ve çıkarlarında ısrar etmesi, koalisyon görüşmelerini zorlu ve uzun bir sürece dönüştürebiliyor. Bu müzakereler sonucunda kurulan hükümetler de istikrarsız olabiliyor.

Netanyahu, Kasım 2022’deki seçimlerin ardından hükümetini kurmak için 58 gün süren müzakereler yürütmek zorunda kalmıştı.

KESİN SONUÇLAR EN GEÇ 4 KASIM'DA NETLEŞECEK

İsrail'de dört yıl aradan sonra gerçekleştirilen genel seçimlerde kesin sonuçların, oy sayımı, inceleme ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından 4 Kasım'a kadar netleşmesi bekleniyor.

Seçimlerde herhangi bir bloğun 61 sandalyeye ulaşamaması halinde hükümetin kurulması için partiler arasında koalisyon görüşmeleri yapılması gerekecek.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından hükümeti kurma görevini parlamentoda çoğunluk desteğini sağlayabilecek bir siyasi lidere verecek.

Bu süreçte Netanyahu ve Eisenkot'un partilerinin yanı sıra Arap partilerinin parlamentodaki temsil gücü de yeni hükümetin oluşumunda belirleyici unsurlardan biri olacak.

GERÇEK GÜNDEM