İzmir'in kalbinde kaybolan tarih! Şark Hamamı yok oluyor

EGE'YE BAKIŞ/ Konak'a bağlı Eşref Paşa Caddesi üzerinde, Agora Açık Hava Müzesi'nin köşesinde 19'uncu yüzyıla ait olduğu aktarılan Tarihi Şark (Saçmacı) Hamamı geçen zaman, bilinçsiz tadilatlar ve müşterisizliğin getirmiş olduğu ekonomik sorunlarla boğuşuyor. Yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan Tarihi Şark Hamamı müşterisizlikten amacı dışında, hazır giyim malzemeleri satan iş yerlerinin deposu olarak kullanılıyor. İzmir'in bir Tarihi Hamamı'nın daha göz göre göre yok olmasını yazısında eleştiren İzmirli Araştırmacı yazar Orhan Beşikçi, kentte tarihi değerleri korumakla görevli kişilere çağrıda bulundu. Yazısında yetkililere seslenen Beşikçi, “Eski İzmir hamamları kapanmasın, tellak ve natırları işsiz kalmasın.  Şark Hamamı’nın feryadını duyuyor musunuz?” şeklinde ifade etti.

ESKİ İZMİR HAMAMI OLDUĞU ANLAŞILMIYOR

2014 yılında Eşref Paşa Caddesi üzerindeki binaların dış cephelerinin çirkin görüntüsünden arındırılmak üzere belli tadilatların yapıldığını yazısında aktaran Beşikçi,” Binaların cephesi pastel renklere boyanmış, caddede algılanan cepheler elden geçirilip sonradan ilave eklentiler kaldırılmıştı. Bütün bunlar olurken, kalıcı olmayan özensiz makyajların sağlıklı olmadığına dair yazılar yazıp ilgilileri uyarmıştım. Aynı cadde üzerinde Agora girişinde yer alan 19. yüzyıla tarihlenen Şark (Saçmacı) Hamamı’nın da dış duvarları proje kapsamında zemin iyileştirilmesi yapılmadan boyanmıştı. Şimdi ki görüntüsüne bakarsanız sıvalarının, kuzey cephesine bakan kapı, pencere söve taşlarının döküldüğünü görürsünüz. Çoğu İzmirli yapının eski İzmir hamamı olduğunu algılayamıyor...”

MÜŞTERİ KAYBEDİP KAPATTILAR

Beşikçi: “Tarihi Şark Hamamı müşterisizlik nedeniyle uzun zamandır hamam olarak değil hazır giyim malzemeleri satan iş yerinin deposu olarak kullanılıyor. Geçenlerde fotoğraf sanatçısı arkadaşım Atilla Özdemir ile hamamın son halini görmeye gittik. Sıcaklığını göbek taşını içerideki malzemelerin çokluğu nedeniyle göremedik. Ilıklık bölümünün ay yıldız işli oval tavanın alçıları dökülmüş durumdaydı. Nasıl oldu da kısa sürede işlemeli tavan bu hale geldi… Özellikle tarihi hamamlarda yapılan bilinçsiz tadilatlar dönemin mimarisiyle uyuşmadığı için sırıtmaya devam ediyor. Namazgâh Hamamı’nda olduğu gibi ateşliği iptal edilip doğalgazla ısıtılan hamamlar gördük. Müşterilerini kaybettiği için kapanmaya başlayan hamamların yaşaması için saunalar havuzlar eklendi, havuzların içerisine gül yaprakları atanlar oldu, ama tutmadı. İçerisinde havlu, peşkir, sabun terlik, bulunan titiz hamam müdavimlerinin adları yazılı bohçalar raflarda sahiplerini boşuna bekledi…”

ŞARK HAMAMI'NIN FERYADINI DUYMUYOR MUSUNUZ?

Beşikçi yazısında İzmir'de tarihi değerleri yaşatmakla ve korumakla görevli kişilere çağrıda bulundu. Beşikçi, “Böyle devam ederse tarihi hamamların kurnalarını, halvetini, göbek taşlarını, gök kubbeden aldığı ışıkla etrafına ışık saçan fenerlerini, külhanını, soyunma odalarını, ateşliğini, gelecek kuşaklara gösteremeyeceğiz. Kentli yurttaş olarak kültürel mirası korumakla görevli olanları uyarıyorum. İzmir, bir tarihi hamamını daha kaybediyor. Basmane, Kıllıoğlu, Namazgâh, Karakadı (Lüks) Tevfik Paşa, Şark (Saçmacı) İstanköy Yeşildirek, Çivici, Çukur Hamamları kentin zenginliğine zenginlik katan önemli kültür varlıklarıdır. Eski İzmir hamamları kapanmasın, tellak ve natırları işsiz kalmasın.  Şark Hamamı’nın feryadını duyuyor musunuz?”