Madene karşı direnişe 46 köyden destek: Köylüler sondaja geçit vermedi!

ÖMER FARUK ALTIN / EGE’YE BAKIŞ – Kenz Maden şirketinin Uşak’ın Banaz ilçesine bağlı Gürlek Köyü’ndeki madencilik faaliyetlerine yönelik tepkiler sürüyor.

İddiaya göre, 7 Ekim 2026 Çarşamba günü Uşak Valiliği, Gürlek Köyü Muhtarı Veysel Aslan’ı görüşmeye çağırdı. Görüşmede, şirketin jandarma eşliğinde numune almak amacıyla kazı ve sondaj çalışması yapacağı belirtilerek muhtarın köylüleri ikna etmesi ve köylülerin sessiz kalmalarının istendiği öne sürüldü.

Ayrıca evrakların eksiksiz olduğu ve Muhtar Aslan’ın 12 Ekim Pazartesi günü avukatlarıyla gelerek evrakları inceleyebileceğinin ifade edildiği iddia edildi.

Görüşmede söz konusu çalışmalara ilişkin bilgi edinen Aslan’ın durumu köy sakinleriyle paylaşmasının ardından köylüler, 46 köy muhtarının da desteğiyle 12 Ekim Pazartesi günü yaşam alanlarını korumak amacıyla Kenz Maden’in faaliyetlerine karşı eylem yaptı.

Eylemde yaşam alanlarını ve doğayı korumak istediklerini belirten köylüler, Murat Dağı’nın dört kentin su kaynağı olduğuna dikkat çekerek madencilik faaliyetlerinin yalnızca Uşak’ı değil, tüm Ege Bölgesi’ni etkileyebileceğini vurguladı.

Eylemin ardından Kenz Maden’in bölgede numune alabilmek için gerçekleştirmek istediği kazı ve sondaj çalışmalarının yapılamadığı aktarıldı.

KENZ MADEN’İN MURAT DAĞI’NDAKİ RUHSATLARI!

Bölgedeki vahşi madencilik faaliyetlerine karşı direniş yürüten çevrecilerin hazırladığı raporda yer alan bilgilere göre, 2020 yılı itibarıyla Kenz Madenciliğin Murat Dağı’nda yaklaşık 5 bin hektara ulaşan beş ruhsatı bulunuyor. Raporda, 2020 yılı sonrasında artan ya da azalan herhangi bir ruhsat sahasının olup olmadığıyla ilgili bir bilgiye sahip olunmadığı ifade edildi.

Raporda şirket tarafından hazırlatılan 2020 tarihli ekosistem raporunda beş ruhsatın bir bütün olarak değerlendirildiği ifade edildi.

Bu ruhsatlar şu şekilde:

Kenz Maden’in Murat Dağı çevresinde bulunan beş ruhsatlı sahasının toplam alanı yaklaşık 4 bin 825 hektara ulaşıyor.
Ruhsatların 1.253,03 hektarlık bölümü Küçükler’de, 882,26 hektarlık bölümü Gürlek’te, 636,47 hektarlık bölümü Karacahisar’da bulunuyor.

Gürlek’te ayrıca 197,20 hektarlık ve yaklaşık bin 856 hektarlık iki ayrı ruhsat sahası yer alıyor.

SU KAYNAKLARI VE ÇED KARARLARI TARTIŞMA KONUSU OLDU!

Hazırlanan raporda, Kenz Maden’in bölgedeki projeleri için 2015 yılında 23,88 hektarlık nikel ocağı, 2020 yılında ise 15,5 hektarlık demir-nikel ocağı kapasite artışı projesi kapsamında “ÇED Gerekli Değildir” kararları verildiği belirtildi. Raporda ayrıca, Uşak Belediyesinin 2020 yılında kapasite artışı projesine olumsuz görüş bildirdiğine dikkat çekildi.

Uşak Belediyesinin 21 Eylül 2020 tarihli resmi görüşünde, su kaynaklarının birbirinden bağımsız dereler olarak değil, birbirine bağlı bir havza sistemi içerisinde değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda Çokrağan Kaynağı, Küçükler Barajı, Darı Deresi Regülatörü ve bunları besleyen dereler bir bütün olarak ele alındı. Görüşte ayrıca Darı Deresi Regülatörü ve Çukuroluk Deresi bakımından mutlak koruma alanlarına ilişkin hususlar gündeme getirildi.

Belediyenin su kaynaklarına ilişkin olumsuz görüşüne rağmen, proje için Bakanlık tarafından “ÇED Gerekli Değildir” kararı verildiği aktarılan raporda, bu durum idari süreçteki önemli çelişkilerden biri olarak değerlendirildi.

MADEN SAHALARININ ÇEVRESİNDE SU KAYNAKLARI BULUNUYOR

Raporda, 59574 numaralı ruhsat kapsamındaki 2020 tarihli proje alanının çevresinde çok sayıda su kaynağının bulunduğu belirtildi. Belgelerde yer alan bilgilere göre Sarıtaş Deresi’nin 29 metre, Çukuroluk Deresi kolunun 410 metre, Yongalık Deresi’nin 540 metre, Darı Deresi kolunun 585 metre, Öküz Deresi’nin 730 metre ve Tanışman Pınarı’nın 845 metre mesafede olduğu aktarıldı. Banaz ve Uşak’ın içme suyu kaynaklarından biri olarak belirtilen Çokrağan suyunun ise yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta bulunduğu kaydedildi.

20069016 numaralı ruhsata ilişkin proje alanının Küçükler Barajı’na yaklaşık 3,65 kilometre uzaklıkta olduğu belirtilen raporda, Sarıtaş kuru dere kollarının proje alanından geçtiği, Dede Akar ve Bağlıseki kuru dere kollarının ise ruhsat sahası içerisinde kaldığı ifade edildi. Küçükler Barajı’nın kentteki içme suyu ihtiyacının karşılanmasında ve çevre köylerdeki tarımsal faaliyetlerde kullanıldığı bilgisine de yer verildi.

Yaklaşık bin 856 hektarlık 200704294 numaralı ruhsat sahasına ilişkin DSİ kayıtlarında ise Kumluk, Kızılcaköy, Karakayalı, Keçiyalağı ve Çigan dereleri ile bunların kollarının saha içerisinden geçtiği belirtildi.

Raporda ayrıca, geçmişte planlanan bazı sondaj ve yarma noktalarının su kaynaklarının kısa ve orta mesafeli koruma alanlarıyla çakışmasından dolayı çalışma programından çıkarıldığı ifade edildi.

Bu durumun, Kenz Maden’in Gürlek’te numune almak için gerçekleştirmek istediği belirtilen kazı ve sondaj çalışmaları açısından önem taşıdığı söylendi. Raporda, planlanan çalışmanın yapılacağı noktanın koordinatları ve dayanak gösterilen güncel izin belgeleri incelenmeden, şirketin bölgedeki ruhsatlarından hareketle çalışmanın izin durumuna ilişkin kesin bir sonuca varılamayacağı değerlendirmesi yapıldı.