Uşak'taki GES projesine bilirkişi freni: Proje zararlı, dosyası yetersiz!

Bağbaşı Köyü Muhtarlığı avukatları, Uşak'ın Merkez ilçesi Bağbaşı Köyü’nde Potens Enerji Limited Şirketi tarafından kurulması planlanan Karacahisar GES ve Elektrik Depolama Tesisi için Uşak Valiliği tarafından verilen "ÇED Olumlu" kararının iptali talebiyle dava açmıştı.

Davada Uşak İdare Mahkemesinca atanan bilirkişi heyetinin rapor hazırlayarak, mahkemeye gönderdi. 

Rapora göre, yaklaşık 15,32 hektarlık alanda kurulması planlanan tesiste 24 bin 960 fotovoltaik panel ile elektrik üretimi gerçekleşmesi ve elektrik depolama tesisi kurulması öngörülüyor.

Proje alanı Bağbaşı Köyü merkezinin yaklaşık 1,1 kilometre güneydoğusunda, en yakın konuta ise 670 metre mesafede yer alıyor. Alanın yaklaşık 1,58 kilometre güneyinde Uşak Altıntaş Barajı bulunuyor.

PROJE ALANINDAN DERE KOLU GEÇİYOR!

Bilirkişi heyeti, proje tanıtım dosyasında alan içerisinde dere yatağı bulunmadığı ve taşkın gözlenmediği belirtilmesiyle, 1/25.000 ölçekli haritalarda Kazım Deresi'nin bir kolunun doğrudan proje sahasından geçtiğini belirledi.

Raporda, Kazım Deresi'nin ana kolunun da proje alanının yaklaşık 200 metre doğusundan geçtiği ifade ederek taşkın analizi yapılması ve derenin iki yakasında şev üstlerinden itibaren 20'şer metrelik koruma bandı bırakılması gerektiği söyledi.

Heyet ayrıca proje tanıtım dosyasında, inşaat sırasında kullanılacak günlük 5 metreküplük spreyleme suyunun ve işletme döneminde panellerin temizliğinde kullanılacak deiyonize suyun hangi kaynaktan sağlanacağının belirtilmediğini vurguladı.

Raporda, işletme döneminde sızdırmaz fosseptik planlanmasına rağmen, inşaat aşamasında çalışacak 20 personelin oluşturacağı günlük 2,5 metreküp evsel atıksuyun nasıl bertaraf edileceğinin de açıklanmadığı yer aldı.

"DOSYADA CİDDİ EKSİKLİKLER VE ÇELİŞKİLER VAR"

Jeoloji-hidrojeoloji değerlendirmesinde, proje tanıtım dosyasının su kaynaklarının korunması ve taşkın riski bakımından yetersiz olduğu ifade edildi.

Raporda, sıyrılacak bitkisel toprak ve hafriyatın depolanacağı alanların net bir şekilde yer almadığı, yeraltı suyu akış yönü ve seviyesi gibi verilerin ortaya konulmadığı, olası kirleticilere karşı izleme kuyuları ve bilimsel hidrojeolojik modellemelerin sunulmadığı görüldü.

Ayrıca şalt ve trafo tesislerinde kullanılacak trafo yağları ile tehlikeli atıkların yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarına etkisini önleyecek tedbirlerin de yetersiz olduğu söylendi.

Heyet, mevcut haliyle proje tanıtım dosyasının çevre ve insan sağlığına yönelik potansiyel riskleri kabul edilebilir seviyeye düşürecek, güçlü bir mühendislik altyapısı sunmadığını da gözler önüne serdi.

Biyoloji uzmanının değerlendirmesinde ise proje alanının farklı habitatları ve ekosistemleri içine aldığı, alanın doğal yapısını koruduğu ve biyolojik çeşitlilik kriterlerini taşıdığı ifade edildi.

Raporda, flora ve fauna belirlemelerinin proje alanında dört mevsimi kapsayan arazi çalışmaları gerçekleştirilmeden, literatür verileri üzerinden gerçekleştirildiğine dikkat çekildi ve bu yöntemin özellikle farklı mevsimlerde aktif olan hayvan türlerinin tam olarak tespiti açısından yetersiz olduğunu vurguladı.

Bilirkişi heyeti, proje alanının içinde ve çevresinde mevsimsel veya sürekli akışlı dere yatakları ile sulak alanların yer aldığını, bu alanların özellikle iki yaşamlılar ve kuşlar açısından önemli habitatlar oluşturduğunu belirtti.

Raporda, projenin hayata geçirilmesiyle habitat bütünlüğünün bozulacağı, biyoçeşitliliğin azalacağı ve kümülatif etkinin de değerlendirilmediğinin altı çizildi.

TARIM VE MERA ALANLARI İÇİN YETERLİ BİLİMSEL VERİ YOK!

Ziraat mühendisliği değerlendirmesinde de proje tanıtım dosyasında tarım ve mera alanlarına ilişkin etkilerin yeterli bilimsel verilerle ortaya konulmadığı ifade edildi.

Heyet kazı, dolgu ve tesviye işlemlerinin yüzeydeki toprağı sıkıştırarak yağış sularının yeraltına sızmasını ve yeraltı suyunun beslenmesini düşürebileceğini ve bunun da çevredeki daha düşük kotta bulunan tarım alanlarını dolaylı olarak olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

Raporda ayrıca GES alanının çevresinde oluşabilecek ışık yansıması ve atmosferik ısıl değişimin tarımsal üretimde önemli rol oynayan arı ve böcek popülasyonları üzerindeki etkisinin proje tanıtım dosyasında incelenmediği belirtildi.

Bilirkişi heyeti, proje alanının mera kullanımına uygun doğal bitki türlerine ev sahipliğinde bulunduğu, panel kurulumu sırasında üst toprağın ve doğal bitki örtüsünün zarar görebileceğini ifade ederek projenin "tarımsal açıdan uygun olmadığı" kanaatinde bulundu.

ÇEVREYE YÖNELİK OLUMSUZ ETKİLER DE YER ALDI!

Raporda, harita mühendisliği bakımından proje alanının koordinat, parsel sınırları ve konum bilgilerinin genel olarak uyumlu olduğu ifade edildi.

Çevre mühendisliği açısından ise toz ve gürültü hesaplamalarına ilişkin mevzuata uygun olduğu ve gerekli önlemlerin uygulanması durumunda ÇED kararının teknik açıdan uygun olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Heyetin biyoloji, jeoloji-hidrojeoloji ve ziraat mühendisliği değerlendirmelerinde projeyle ilgili eksiklik ve risklere vurgu yapıldı.

Genel değerlendirmede, projenin çevre üzerinde olumsuz ve kalıcı etkiler oluşturacağı, Proje Tanıtım Dosyası'nın eksik ve yetersiz olduğu ve alınacak önlemlerin etkilerini tam olarak ortaya koymadığı ifade edildi.

Bilirkişi heyeti, projenin çevre mühendisliği mevzuatı açısından teknik olarak uygun görünmesine rağmen, temel olumsuz etkilerinin uygulama ve sonrasında süreceğini ve geri dönüşü mümkün olmayan asli olumsuzluklara yol açacağını belirterek, şu ifadelere yer verdi:

"Sunulan ÇED verileri, hukuki sorumluluklardan kaçınma ve kanun maddelerini alt alta sıralama açısından kalabalıktır. Ancak su kaynaklarının korunması, kümülatif kirlilik baskısı, havza hassasiyeti ve halkın haklı kaygılarının giderilmesi açısından teknik ve bilimsel olarak yetersizdir. Mevcut haliyle rapor, çevre ve insan sağlığına yönelik potansiyel riskleri kabul edilebilir seviyeye indirecek güçlü bir mühendislik alt yapısı sunmadığı için ÇED olumlu kararının jeoloji-hidrojeoloji mühendisliği açısından uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır."