YKS sürecinde hedef nasıl belirlenmeli? Velinin rolü ne olmalı?

YKS sürecinde başarıya ulaşmak kadar öğrencinin belirlediği hedefi benimsemesi de önem taşıyor. Maksimum VİP Akademi Kurucusu Eğitimci Emre Çiğdem, öğrencinin kendi isteğiyle sahiplenmediği hedeflerin motivasyon kaybına ve aile içi çatışmalara yol açabileceğini belirterek hedef belirleme sürecinde doğru rehberliğin önemine dikkat çekti.

“ÖĞRENCİNİN YERİNE KARAR VERMEYİN”

Çiğdem değerlendirmesinde, hedef belirlerken öğrencinin ilgi alanlarının, güçlü olduğu derslerin dikkate alınması gerektiğini velilerin amacının öğrencinin ilgi alanlarını görünür kılmak olduğunu ifade etti. Durumun böyle olduğunda öğrencinin kendi hedefinde gideceğini dile getiren Çiğdem, iyi rehberliğin öğrencinin yerine karar vermemek olduğunu belirtti.

Çiğdem şu ifadeleri kullandı:

“‘Sen doktor olacaksın’ veya ‘İlk 20 bine girmelisin’ gibi kesin hedefler çocuğun ilgisiyle uyuşmuyorsa çalışma bir süre sonra yalnız aile beklentisini yerine getirme görevine dönüşebilir. Öğrencinin ilgi alanları, güçlü olduğu dersler ve merak ettiği meslekler konuşulabilir. Hedef hemen tek bir bölüme kilitlenmek zorunda değil. Önce yön belirlemek, sonra seçenekleri daraltmak daha sağlıklı olabilir. “Hangi dersleri yaparken daha çok meraklanıyorsun?”, “Nasıl bir iş hayatı seni heyecanlandırıyor?”, “İnsanlarla mı, sayılarla mı, tasarımla mı daha çok uğraşmak istersin?” gibi sorular öğrencinin kendisini düşünmesini sağlar. Hemen tek bir meslek seçmek gerekmeyebilir. Amaç çocuğun seçeneklerini daraltmak değil, ilgi alanlarını görünür kılmaktır. Sonra bölüm ve meslek bilgisi eklenir. Hedef böyle oluştuğunda öğrenci başkasının beklentisini değil kendi yönünü takip eder. Çocuğunuz için hedef seçmeyin; hedefini tanımasına yardım edin. Bilgiyi, seçenekleri ve desteği sunun ama geleceğinin sahibi olduğunu hissettirmeyi unutmayın. İyi rehberliğin öğrencinin yerine karar vermemesi gerektiğini düşünüyorum. Rehberliğin görevi, öğrencinin kendi kararını verebilmesi için doğru bilgiyi, doğru soruları ve gerçekçi seçenekleri önüne koymaktır”

“ÖĞRENCİ HEDEFİ SAHİPLENMEZSE ÇATIŞMAYA DÖNÜŞEBİLİR”

Ailelerin çocukları için yüksek beklenti içine girmesinin doğal olduğunu belirten Çiğdem, öğrencinin hedefi sahiplenmediği durumda çatışmaya girebileceğini ifade ederek, “Ailenin çocuğu için yüksek hedef istemesi doğal. Sorun hedefin öğrencinin ilgisi ve gerçekliği konuşulmadan kesin emir hâline gelmesi. “İlk 10 bine girmelisin” cümlesi nedenini anlamayan öğrenci için baskı olabilir. Daha sağlıklı yaklaşım, potansiyeli yüksek tutarken seçenekleri birlikte araştırmak ve hedefe giden adımları somutlaştırmaktır. Öğrenci hedefi sahiplenirse yüksek beklenti motivasyona dönüşebilir; sahiplenmezse çatışmaya dönüşebilir. Önce iki tarafın nedenini anlamak gerekir. Veli güvenli bir meslek isterken öğrenci başka bir alana ilgi duyabilir. Tartışmayı “kim haklı?” düzeyinden çıkarıp bilgiye taşımak faydalıdır: bölüm ne sunuyor, çalışma alanları neler, öğrencinin yetenekleri ve beklentileri ne? Gerekirse rehberlik görüşmesi ortak zemin kurabilir. Hedefin sahibi öğrenci olmalı; yetişkinlerin rolü bilgi, deneyim ve gerçeklik sunmaktır. Zorla seçilen hedef uzun süreli çalışma motivasyonu üretmeyebilir” dedi.

“KARARIN DEĞİŞMESİ BAŞARISIZLIK DEĞİLDİR”

Süreç içerisinde de hedeflerin değişebileceğini belirten Çiğdem, “Öğrenci yeni dersler görür, farklı meslekleri tanır, deneme performansı değişir ve kendisini daha iyi tanır. On altı yaşında verilen kararın değişmesi başarısızlık değildir. Hedef bir yön sağlar ama gerektiğinde güncellenebilir. Rehberliğin görevi öğrenciyi tek bir seçeneğe kilitlemek değil, yeni bilgi geldikçe seçenekleri yeniden değerlendirmesine yardımcı olmaktır. Esneklik kararsızlık değil bilinçli güncellemedir” diye konuştu.

Kurumsal Web Adresi: https://www.maksimumvip.com/